Қытай мен Ресей Трамптың Иранды оқшаулау мүмкіндігін шектейді
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Трамптың Иранды оқшаулау науқанында АҚШ-тың Қытай мен Ресейге ықпал ету мүмкіндіктері шектеулі: Ресей АҚШ басқаратын қаржы жүйесінен тыс әрекет етеді, ал Қытай экономикалық мүдделеріне сай келгенде американдық санкцияларды бірнеше рет елемеді. Сейсенбіде Трамп Иранға экономикалық қолдау көрсететін кез келген елге «орасан зор экономикалық салдарлар» болатынын ескертті. БАӘ Тегеранға қарсы мерзімсіз сауда эмбаргосын жариялап, ирандық әскерилерді өз аумағына екі баллистикалық зымыран ұшырды деп айыптады.
Негізгі фактілер
- Сейсенбіде Трамп Иранға американдық санкцияларды айналып өтуге көмектесетін елдерге «орасан зор экономикалық салдарлар» болатынын ескертіп, мұнай контрабандасын, своп-желілерін, ақша аударымдарын, айырбастау пункттерін, кеме тізілімдерін және жалған компанияларды атады.
- БАӘ сейсенбіде Тегеранға қарсы мерзімсіз сауда эмбаргосын жариялап, ирандық әскерилерді өз аумағына екі баллистикалық зымыран ұшырды деп айыптады.
- Иран экспорттайтын мұнайдың 80 пайыздан астамы Қытайдың үлесіне тиді.
- Сәуірде АҚШ Қаржы министрлігі ирандық мұнайды миллиардтаған долларға сатып алғаны үшін Қытайдың тәуелсіз мұнай өңдеу зауытына санкция салып, қытай банктерін ирандық мұнай саудасына жәрдемдескені үшін қайталама санкциялар туралы ескертті.
- Ресей қазірдің өзінде АҚШ-тың жан-жақты санкциялары астында және АҚШ басқаратын экономикалық жүйеден айтарлықтай тыс әрекет етеді.
АҚШ қысымы және БАӘ эмбаргосы
Сейсенбіде АҚШ президенті Дональд Трамп Тегеранға «экономикалық Д күнін» жариялап, Truth Social желісіндегі жазбасында «қандай да бір елге қарсы бұрын-соңды жүргізілген ең күйрететін экономикалық операциямен» қорқытты. Ол Иранға американдық санкцияларды айналып өтуге көмектесетін елдер «орасан зор экономикалық салдарларға» тап болатынын мәлімдеп, мұнай контрабандасын, своп-желілерін, ақша аударымдарын, айырбастау пункттерін, кеме тізілімдерін және жалған компанияларды атап өтті. Сол күні бұдан бұрын БАӘ Тегеранға қарсы мерзімсіз сауда эмбаргосын жариялап, ирандық әскерилерді өз аумағына екі баллистикалық зымыран ұшырды деп айыптады. Брандейс университетінің Таяу Шығыс экономикасы профессоры Надер Хабиби АҚШ БАӘ-ні сауда эмбаргосын енгізуге «батыл түрде ынталандырды немесе итермеледі» деп есептейтінін мәлімдеді.
Қытай мен Ресей факторы
Kpler аналитикалық компаниясының деректеріне сәйкес, Қытай 2025 жылы Иран экспорттаған мұнайдың 80 пайызын сатып алды. Соңғы онжылдықта Қытай негізінен иран мұнайын өңдейтін және АҚШ қаржы жүйесіне дерлік тәуелді емес мұнай өңдеу зауыттарының оқшауланған жүйесін құрды. Қытайға жеткізілетін ирандық мұнай ұзақ уақыт бойы малайзиялық деп, ал соңғы кезде индонезиялық деп таңбаланып, жабық циклде сатылады, есеп айырысу қытай валютасында қадағалауы қиын делдалдар тізбегі арқылы жүргізіледі. Сәуірде АҚШ Қаржы министрлігі ирандық мұнайды миллиардтаған долларға сатып алғаны үшін Қытайдың тәуелсіз мұнай өңдеу зауытына санкция салып, қытай банктерін ирандық мұнай саудасына жәрдемдескені үшін қайталама санкциялар туралы ескертті. Ресей қазірдің өзінде АҚШ-тың жан-жақты санкциялары астында және АҚШ басқаратын экономикалық жүйеден айтарлықтай тыс әрекет етеді, ал Катардағы Джорджтаун университетінен Пол Масгрейв Трамп дәстүрлі түрде көпжақты үйлестіруді қажет еткен үйлестірілген санкцияларды біржақты тәртіппен енгізуге тырысып жатқанын мәлімдеді.
3 дереккөз
Қытай мен Ресей Трамптың Иранды оқшаулау мүмкіндігін шектейді
