Өзбекстан «Әділ сот — 2030» стратегиясын бекітіп, аймақаралық соттарға 319 штат бөлді
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Өзбекстан президент жарлығымен «Әділ сот — 2030» стратегиясын бекітіп, аймақаралық соттарға 319 штат бірлігін бөлді және 2027 жылғы 1 шілдеден бастап тергеу судьяларының өкілеттіктерін кеңейтті. Жарлық облыстық соттардың істерді қадағалау инстанциясында қайта қарау өкілеттіктерін тоқтатады және Жоғарғы сотқа аймақаралық соттар қараған істерді қайта қарау тәртібін белгілеуді тапсырады. Сондай-ақ 2027 жылғы 1 тамыздан бастап «Прецедентлар» тізілімі енгізіледі, ал 2030 жылға қарай сот ғимараттарында «бір терезе» қағидаты бойынша қызмет көрсету кеңселері пайда болады.
Негізгі фактілер
- 2027 жылғы 1 шілдеден бастап бірнеше әкімшілік-аумақтық бірлікке юрисдикциясы бар және істерді ревизиялық тәртіппен қайта қарау құқығына ие аймақаралық соттар құрылады, оның ішінде 319 штат бірлігі бөлінеді.
- Облыстық соттар істерді ревизиялық инстанцияда қарау құқығынан айырылады, ал Жоғарғы сот аймақаралық соттардың шешімдерін қайта қарау тәртібін белгілейді.
- 2027 жылғы 1 шілдеден бастап тергеу судьялары процессуалдық мәжбүрлеу шараларын санкциялау кезінде ұстаудың заңдылығын тексеруге және күдікке негіздер жеткіліксіз болған жағдайда қосымша құжаттар талап етуге құқылы болады.
- 2027 жылғы 1 тамыздан бастап Жоғарғы соттың Президиумы бірыңғай сот практикасын қалыптастыратын шешімдермен «Прецедентлар» тізілімін ашық жүргізеді.
- 2030 жылға қарай сот ғимараттарында «бір терезе» қағидаты бойынша қызмет көрсету кеңселері кезең-кезеңімен ұйымдастырылады.
Аймақаралық соттар
2027 жылғы 1 шілдеден бастап Өзбекстанда бірнеше әкімшілік-аумақтық бірлікті қамтитын юрисдикциясы бар және бұрын облыстық және оларға теңестірілген соттар апелляциялық немесе кассациялық тәртіппен қараған істерді ревизиялық тәртіппен қайта қарау құқығына ие болатын аймақаралық соттар құрылады. Бұл соттарға басқару персоналының 319 штат бірлігі бөлінеді: 227-сі соттардың қолданыстағы штат бірліктері есебінен және 92-сі қысқартылатын лауазымдар есебінен. Облыстық соттардың істерді ревизиялық инстанцияда қарау өкілеттіктері тоқтатылады. Жоғарғы сотқа аймақаралық соттар қараған істерді қайта қарау тәртібін белгілеу тапсырылады. Шалғай аудандардағы азаматтардың қолжетімділігін кеңейту үшін 2027–2030 жылдары барлық өңірлерде халық санын, судьялардың жүктемесін және аумақтық ерекшеліктерді ескере отырып, азаматтық істер бойынша аудандық және қалалық соттар құрылады.
Тергеу судьяларының өкілеттіктері
2027 жылғы 1 шілдеден бастап тергеу судьялары процессуалдық мәжбүрлеу шараларын санкциялау мәселесін қарау кезінде адамды ұстаудың заңдылығы мен негізділігін тексеруге құқылы болады. Сондай-ақ олар күдікке немесе айып тағуға негіздердің жеткіліктілігін тексере алады және күмән туындаған жағдайда тергеу құпиясын қамтамасыз ете отырып, қосымша құжаттар талап ете алады. Соттарға адамның конституциялық құқықтарын тікелей шектейтін жедел-іздестіру іс-шараларын санкциялау құқығын беру мәселесі қаралатын болады.
«Прецедентлар» тізілімі және қызмет көрсету
2027 жылғы 1 тамыздан бастап Өзбекстан Жоғарғы сотының Президиумы бірыңғай сот практикасын қалыптастыратын шешімдерді «Прецедентлар» тізілімінде ашық жариялап, жаңартып отырады. Ғалымдарды, білікті мамандарды және азаматтық қоғам институттарының өкілдерін осы процеске тарту үшін сараптамалық кеңестер құрылады. 2030 жылға қарай сот ғимараттарында «бір терезе» қағидаты бойынша қызмет көрсету кеңселері кезең-кезеңімен ұйымдастырылады.
1 дереккөз
Өзбекстан «Әділ сот — 2030» стратегиясын бекітіп, аймақаралық соттарға 319 штат бөлді
