FT: Вэнс Зеленскийден КТК танкерлеріне соққыларды тоқтатуды сұрады
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Financial Times хабарлауынша, АҚШ вице-президенті Джей Ди Вэнс 31 шілдеде Украина президенті Владимир Зеленскийден Новороссийск маңындағы КТК терминалына қызмет көрсететін мұнай танкерлеріне жасалған беспилотник соққыларын тоқтатуды сұрады. Сөйлесуден кейін Украина КТК танкерлеріне шабуыл жасамады, деді ресми тұлғалар мен ашық деректер. Вашингтон бұл өтінішті мұнай нарықтарының тұрақсыздануы және Chevron мен ExxonMobil-ге келетін зиян алаңдаушылығымен байланыстырды.
31 шілдедегі қоңырау
31 шілдеде АҚШ вице-президенті Джей Ди Вэнс Украина президенті Владимир Зеленскийге қоңырау шалып, Новороссийск портына кіретін мұнай танкерлеріне қарсы қарқынды беспилотник соққыларын тоқтатуды сұрады. Бұл кемелер Қазақстаннан Каспий құбыр консорциумы (КТК) арқылы келетін шикі мұнайды тасымалдайды. Financial Times-тің украиндық шенеуніктер мен басқа дереккөздерге сілтеме жасаған хабарына сәйкес, бұл өтініш Вашингтонның мұнай нарықтарының тұрақсыздануынан және американдық компанияларға зиян келуінен алаңдауын көрсетті. Қоңыраудан кейін Украина КТК танкерлеріне шабуыл жасаудан бас тартты, деп мәлімдеді ресми тұлғалар және ашық дереккөздердің талдауы. Украиналық жоғары лауазымды шенеунік FT-ге Киев «американдық әріптестерін мұқият тыңдайтынын» және өтінішке жауап ретінде «механизмдер» құрғанын айтты.
КТК-дағы американдық мүдделер
Chevron Қазақстандағы ең ірі Теңіз кен орнының 50% иелік етеді, ExxonMobil — 25%. Екі компания да Қазақстан мұнайының негізгі экспорттық арнасы — КТК құбырында үлестерге ие. Новороссийсктегі КТК терминалы шілдеде күніне орта есеппен 1,3 миллион баррель тиеп жөнелтті, бұл маусымнан 300 мың баррельге, мамырдан 600 мың баррельге аз (Kpler деректері). Американдық шенеунік КТК-ны «Қазақстаннан Еуропа нарықтарына ресейлік жеткізілімдерге балама ретіндегі өмірлік маңызы бар энергия жеткізу арнасы» деп атады. Президент Дональд Трамп әкімшілігі КТК жұмысындағы үзілістерді АҚШ бизнесіне және жеткізілімдерді әртараптандыруға тікелей қатер ретінде қарастырады.
Бұрынғы ескертулер
Вэнстің өтініші туралы хабар — американдық шенеуніктердің АҚШ бизнес-мүдделерін Украина әрекеттерінен қорғауға тырысуының алғашқы жағдайы емес. 2026 жылдың ақпанында Украинаның Вашингтондағы бұрынғы елшісі Ольга Стефанишина 2025 жылдың аяғында Новороссийскке украиндық дрон соққысынан кейін Мемлекеттік департаменттен дипломатиялық «демарш» алғанын мойындады. FT дереккөзге сілтеме жасай отырып, КТК мәселесі «АҚШ және Қазақстан үкіметтерімен келіссөздер барысында үнемі талқыланды» деп атап өтті. Вэнстің кеңсесі де, Зеленский әкімшілігі де, Қазақстан СІМ де хабарға түсініктеме бермеді, ал КТК, Chevron және Exxon түсініктеме беруден бас тартты. АҚШ вице-президентінің кеңсесі, Зеленский әкімшілігі және Қазақстан СІМ түсініктеме сұрауларына жауап бермеді.
Бұдан әрі
Бейресми келісімнің сақталатын-сақталмайтыны және Украинаның енді санкцияларға жататын кемелерді қалай анықтайтыны белгісіз.
1 дереккөз
FT: Вэнс Зеленскийден КТК танкерлеріне соққыларды тоқтатуды сұрады
