Ғылым мен инфрақұрылым Қытайдың Орталық Азиядағы ықпалын арттыруда
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қытай ғылыми ынтымақтастық пен көлік жобалары арқылы Орталық Азияда экономикалық ықпалын кеңейтуде. Өзбекстанмен бірлескен спутник, Арал маңындағы ауыл шаруашылығы бастамалары және 9 миллиард долларлық теміржол жобасы байланыстардың тереңдегенін көрсетеді. Дегенмен, Бейжің негізгі инфрақұрылымда бақылау пакеттерін қамтамасыз етуде.
«Самарқанд-2028» спутнигі
Өзбекстан мен Қытай жақында ауыл шаруашылығы, қоршаған орта мониторингі және табиғи апаттарға ден қоюға арналған «Самарқанд-2028» атты бірлескен гиперспектралды спутникті ұшырды. Спутникке өзбек әзірлемесі болып табылатын жасанды интеллект модулі орнатылған, ол бортта деректерді өңдеуге мүмкіндік беріп, жіберілетін ақпарат көлемін қысқартады және талдауды жылдамдатады. Бұл жоба Қытайдың өңірдегі ғылыми дипломатиясының флагманы болып табылады, деп хабарлады ӨзА агенттігі.
Ауыл шаруашылығы мен білім беру саласындағы ынтымақтастық
Өзбекстан Ауыл шаруашылығы министрлігінің қызметкерлері Қытай ғылым академиясы және Чжэцзян университетімен бірге Арал маңындағы шөлейттенумен күресу және қуаңшылыққа төзімді дақылдар шығару бойынша жұмыс істеуде. Қазақстанның Ғылым министрі Саясат Нұрбек Kozybayev University-де қытайлық зерттеушілермен кездесіп, бірлескен аграрлық зерттеулерді кеңейту және мамандар даярлау мәселелерін талқылады. Тәжікстан президенті жанындағы Стратегиялық зерттеулер орталығы да Қытай халықаралық коммуникациялық тобымен бірлескен талдау жобаларын талқылады, деп хабарлайды «Ховар».
Теміржол және авиация жоспарлары
Қытай—Қырғызстан—Өзбекстан теміржолы мерзімінен бір жыл бұрын аяқталуы мүмкін, алайда Kumtor-дың бұрынғы басшысы Теңгіз Болтұрық оның құны 9 миллиард долларға жетуі мүмкін екенін ескертті. Қытай 5 миллиард доллар несие беріп, 51% бақылау пакетін сақтап қалады. Қазақстан мен Қытай Үрімшіден Қарағандыға және Ининнен Астана мен Алматыға жаңа әуе бағыттарын, сондай-ақ COMAC қытай ұшақтары негізінде бірлескен әуе компаниясын құру мүмкіндігін талқылауда. Қырғызстан мен Қытай «Бедел» өткізу бекетінде көпір туралы келісім дайындауда, деп хабарлайды Economist.kg.
Бұдан әрі
Теміржолдың аяқталуы аймақтық сауда жолдарын өзгертуі мүмкін, бірақ шығындардың асып кетуі және геосаяси теңгерім қатері сақталуда. Қытайдың ғылыми және инфрақұрылымдық инвестициялары тереңдеген сайын Орталық Азия үкіметтерінің стратегиялық автономиясын сақтай алатыны белгісіз.
2 дереккөз
Ғылым мен инфрақұрылым Қытайдың Орталық Азиядағы ықпалын арттыруда
