Түркия парламенті 3500 РПК мүшесіне рақымшылық жасауды мақұлдады
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Түркия парламенті дүйсенбі күні 468 қолдап, 88 қарсы дауыспен Күрдістан жұмысшы партиясы (РПК) жауынгерлеріне шектеулі рақымшылық туралы заңды мақұлдады. Құжат РПК таратылып, қару тапсырылған жағдайда қылмыстық қудалауды 5-10 жылға тоқтатады, алғашқы кезеңде 10 мыңға жуық тұтқынның 3500-і босатылуы мүмкін. Алайда рақымшылық қасақана кісі өлтіргендер мен 2005 жылға дейін өмір бойына сотталғандарға, оның ішінде партия негізін қалаушы Абдулла Оджаланға қолданылмайды.
Заң ережелері
Дүйсенбі күні билеуші Әділет және даму партиясы (АКП), ұлтшыл Ұлттық қозғалыс партиясы (MHP) және күрдшіл Дем партиясының 468 дауысымен қабылданған заң РПК мүшелерін қоғамға қайта бейімдеу тетігін құрады. Құжат қылмыстық қудалау мен жазаны орындауды бес жылдан он жылға дейін тоқтатуды көздейді, содан кейін егер жаңа қылмыс жасалмаса, істер қысқартылады. Рақымшылықтың қолданылуы Ұлттық қауіпсіздік кеңесінің РПК толық таратылғанын және қару тапсырылғанын растауына байланысты — бұл талапты Эрдоған әкімшілігі «терроризмсіз Түркия» үшін маңызды деп атады.
Қамту және ерекшеліктер
Түркиялық депутаттардың мәліметінше, алғашқы кезеңде РПК-мен байланысты 10 мыңға жуық тұтқынның шамамен 3500-і босатылуы мүмкін. Алайда рақымшылық қасақана кісі өлтіргендерге немесе 2005 жылға дейін өмір бойына сотталғандарға қолданылмайды, бұл негізін қалаушы Абдулла Оджалан мен басқа басшыларды тыс қалдырады. Заң 12 баптан тұрады және Оджаланның мәртебесін өзгертпейді; Vlast.kz атап өткендей, РПК оны босатпай көптеген ереже нәтижесіз болатынын мәлімдеген.
Қақтығыс тарихы
AFP мәліметінше, РПК мен түрік мемлекеті арасындағы 1984 жылдан бері жалғасып келе жатқан қақтығыс кемінде 50 мың адамның өмірін қиды. 2013 жылғы бітім 2015 жылы бұзылды. 2025 жылдың ақпанында 1999 жылдан бері түрмеде отырған Оджалан РПК-ны қару тастап, өзін-өзі таратуға шақырды, үш айдан кейін партия басшылығы таратылғанын жариялады. Дүйсенбі күні қабылданған заң Анкараның 40 жылдық текетіресті аяқтаудағы алғашқы заңнамалық қадамы болды.
Бұдан әрі
Ұлттық қауіпсіздік кеңесі РПК-ның қарусыздануы мен таратылуын растауы керек, содан кейін рақымшылық ресми бюллетеньде жарияланғаннан соң күшіне енеді. Бұл рәсімнің қашан аяқталатыны және РПК-ның Оджаланды босату талабы заңның жүзеге асырылуына кедергі келтіруі мүмкін бе, әзірге белгісіз.
4 дереккөз
Түркия парламенті 3500 РПК мүшесіне рақымшылық жасауды мақұлдады
