240 млн жылдық Бразилия қазба рептилиясы архозавр эволюциясындағы олқылықты толтырады
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Бразилиялық палеонтологтар динозаврлар мен қолтырауындарды дүниеге әкелген архозавриформалар эволюциясындағы маңызды олқылықты толтыратын 240 миллион жылдық қазба рептилияны анықтады. Silescelida acristata деп аталған қазба ЮНЕСКО-ның Кварта-Колонья геопаркінде (Риу-Гранди-ду-Сул штаты) табылып, аяқ-қол қалпы мен қозғалыс ерекшеліктеріне жарық түсірді. Бұл ашылым үлгінің 20 жыл бойы жоғалғаннан кейін жасалды.
Жаңа түр: Silescelida acristata
Silescelida acristata шамамен 240 миллион жыл бұрын орта триас дәуірінде, пермь-триас жойылуынан кейін өмір сүрген. Қазба ЮНЕСКО-ның Кварта-Колонья геопаркіндегі Дона-Франсиска муниципалитетінің (Риу-Гранди-ду-Сул штаты) тау жыныстарынан алынды. Scientific Reports журналында жарияланған зерттеуге Санта-Мария федералды университеті (CAPPA/UFSM), Риу-Гранди-ду-Сул федералды университеті (UFRGS) және Риу-Гранди-ду-Сул Папа католикалық университеті (PUCRS) ғалымдары қатысты. Жануар салыстырмалы түрде шағын, қазіргі кішкене аллигатормен шамалас болды және төрт аяқпен жүрді. Оның диетасы, бәлкім, кішігірім жануарлардан тұрды, бұл оның триас экожүйелеріндегі кіші жыртқыш рөлін көрсетеді.
Жартылай тік жүріс
Қазбада аяқ-қол сүйектері, әсіресе Silescelida acristata-ның аяқтары жартылай тік орналасқанын көрсететін ортан жілік сақталған. Денеге жақынырақ орналасқан бұл қалпы, аяқтары кең жайылған жорғалаушылармен салыстырғанда, маңдай кедергісін азайтып, тиімді қозғалысты қамтамасыз етті. Бұл анатомиялық ерекшелік оны ерте архозавриформаларға жақындатады, оларда тік жүріс қалыптаса бастады. Мұндай бейімделулер кейінірек топтың динозаврлар мен қолтырауындарға әртараптануы үшін өте маңызды болды. Ортан жілік құрылымы аяқ-қол эволюциясындағы өтпелі кезеңнің тікелей дәлелін береді.
Эволюциялық олқылықтың орны толуы
Архозавриформалар триас кезеңінде кең ауқымды әртараптануды бастан кешіргенімен, осы ерте кезеңнің қазба деректері әлі де аз. Silescelida acristata бұрынғы рептилиялар мен құстарды, динозаврларды және қолтырауындарды қамтитын архозаврлардың пайда болу арасындағы олқылықты толтырады. Табылған олжа аяқ-қол қалпы сияқты негізгі морфологиялық өзгерістердің уақыты мен сипатын нақтылайды, бұл өзгерістер осы негізгі линиялардың бөлінуінен бұрын болған. Сондай-ақ, бұл Кварта-Колонья геопаркінің қазбаларға бай орын ретіндегі маңызын көрсетеді. Ашылымның жаһандық маңыздылығы жоғары рейтингті журналда жариялануымен расталады.
Бұдан әрі
Алдағы уақытта жануардың бұлшықет құрылысы мен толық қозғалыс ауқымын қалпына келтіру үшін микро-компьютерлік томография көмегімен қаңқаны талдау жоспарлануда. Алайда, Silescelida acristata-ның табылуы ерте архозавриформалардың филогенетикалық ағашының қайта қаралуына әкеле ме, жоқ па, әзірге белгісіз.
1 дереккөз
240 млн жылдық Бразилия қазба рептилиясы архозавр эволюциясындағы олқылықты толтырады
