Мерчисон метеоритінің дәнінің жасы 7 млрд жыл деп анықталды — Жердегі ең көне қатты зат
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Мерчисон метеоритінен табылған карбид кремний дәнінің жасы шамамен 7 миллиард жыл деп есептелді — бұл Жерде табылған ең көне қатты зат. Дән өліп бара жатқан жұлдыз ағынында конденсацияланған және Күннен 2 миллиард жылдан астам үлкен. Метеориттің өзі 1969 жылы Виктория штатындағы Мерчисон маңындағы фермаға құлап, ластанудан сақтайтын жағдайда жиналды.
Мерчисон метеориті
1969 жылдың 28 қыркүйегінде таңертең Виктория штатындағы Мерчисон үстінде жарық болид жарылып, тастарды кемінде 11 шақырым ұзындықтағы алқапқа шашыратып жіберді. Тұрғындар дыбыс соққысын естіп, сынықтар түскен кезде өткір спирт иісін сезді. Фермерлер мен балалар тас кесектерін қолмен жинады; 10 және 11 жастағы екі ағайынды жалпы массаның үштен бір бөлігін жинап алды. Жергілікті фермер үлгілерді газетке апарып, газет келесі күні Мельбурн университетімен байланысып, метеоритті зертханаға жаңа күйінде жеткізді. Мерчисон дәл АҚШ-та «Аполлон» ай үлгілеріне арналған таза зертханалар дайындалып жатқан кезде түсті, бұл ғалымдарға оның органикалық заттарға бай ішкі қабатын ластанусыз зерттеуге мүмкіндік берді.
Күнге дейінгі дән
Дән — бактерия көлеміндей карбид кремний кристалы. Оны алу үшін зерттеушілер метеорит бөлігін ұсақтап, оны қышқылмен ерітіп, ішінде қалған неон изотоптарын талдап, жасын анықтады. Өлшеу көрсеткендей, дән шамамен 7 миллиард жыл бұрын, Күн пайда болудан 2 миллиард жылдан астам бұрын конденсацияланған. Филд музейінің космохимигі Филипп Хек бастаған топ нәтижені 2020 жылдың қаңтарында жариялады. Жерде бұдан үлкен қатты материал ешқашан табылмаған.
Бұдан әрі
Ғалымдар Мерчисон мен басқа метеориттерден Күнге дейінгі дәндерді көбірек зерттеп, жұлдыз эволюциясы мен нуклеосинтез модельдерін нақтылауды жоспарлап отыр. Алайда, Күн жүйесінің сынықтарында 7 миллиард жылдан да көне дәндер бар ма, жоқ па — әзірге белгісіз.
1 дереккөз
Мерчисон метеоритінің дәнінің жасы 7 млрд жыл деп анықталды — Жердегі ең көне қатты зат
