NYT: АҚШ соққылары Иранның ядролық бағдарламасын тоқтатпады, 9–10 бомбаға жетерлік уран сақталды
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
АҚШ-тың 2025 және 2026 жылдары Иранның үш ядролық нысанына жасаған әуе соққылары маңызды нысандарды зақымдағанымен, Тегеранның ядролық бағдарламасын тоқтата алмады, деп хабарлайды The New York Times. Иран БҰҰ инспекторларының құпия нысандарға кіруін шектеп, 60% байытылған 440 келі уранды сақтап қалуы мүмкін, бұл – қосымша байытудан кейін тоғыз-он ядролық бомба жасауға жеткілікті көлем. Соққылар Натанз бен Фордодағы нысандарға айтарлықтай залал келтіргенімен, Тегеран Пикакс тауы маңында центрифуга шығаратын жерасты орталығының құрылысын жалғастырды.
Натанз бен Фордодағы залал
АҚШ-тың 2025 және 2026 жылдардағы соққылары Натанз бен Фордоны қоса алғанда үш негізгі нысанға бағытталып, оларға айтарлықтай залал келтірді, бірақ инфрақұрылымды толық жойған жоқ. The New York Times бағалауларға сілтеме жасап, нысандардың елеулі зақымданғанын, бірақ ішінара жұмыс істейтінін хабарлайды. Иран шабуылдардан кейін МАГАТЭ инспекторларының аса құпия аймақтарға кіруіне шектеу қойды, бұл залалды бағалауды қиындатып отыр.
Уран қоры және қару жасау әлеуеті
МАГАТЭ бағалауы бойынша, Тегеран Исфахан маңында сақтаулы деп болжанған 60% байытылған 440 келідей уранды сақтап қалуы мүмкін. Қосымша байытудан кейін мұндай көлем тоғыз-он ядролық бомба жасауға жетеді. Бақылаудың болмауы жағдайында жоғары байытылған уранның нақты тағдыры белгісіз болып қалуда, бұл ядролық қаруды тарату сарапшыларын алаңдатып отыр.
Жерасты құрылысы жалғасуда
Соққыларға қарамастан, Иран Натанзға жақын Пикакс тауы маңында центрифуга шығаратын жерасты кешенінің құрылысын жалғастырды. Физик және Иран бойынша сарапшы Джеймс Эктонның NYT-ке берген сұхбатында айтуынша, халықаралық бақылау болмаса, Тегеран бір жылдан аз уақытта ядролық құрылғы жасай алады. Жаңа нысан центрифуга шығаруды тез арада қайта бастауға мүмкіндік береді.
Бұдан әрі
МАГАТЭ Басқарушылар кеңесі алдағы отырысында Иранға қолжетімділікті шектеу мәселесін қарастырады деп күтілуде, бірақ тексерулер қайта басталмаса, агенттіктің бағдарламаның жай-күйі туралы хабардарлығы шектеулі болып қала береді. Сарапшылар Иран бақылаусыз жұмысын жалғастырса, 12 айдан аз уақытта ядролық қару жасауы мүмкін деп ескертіп, бұл дипломатиялық араласу үшін тар мүмкіндік терезесін қалдырады.
1 дереккөз
NYT: АҚШ соққылары Иранның ядролық бағдарламасын тоқтатпады, 9–10 бомбаға жетерлік уран сақталды
