ESA Gaia телескобы Құс жолы дискісін 33 000 жарық жылына деформациялайтын жүгірмелі толқын анықтады
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Еуропалық ғарыш агенттігінің (ESA) Gaia телескобы Құс жолы галактикасының сыртқы дискісінде кемінде 33 000 жарық жылына созылатын, жұлдыздарды галактика жазықтығынан жүздеген жарық жылына көтеріп-түсіретін алып жүгірмелі толқынды анықтады. Бұл жаңалық 2025 жылы Astronomy & Astrophysics журналында жарияланып, жұлдыздардың қозғалысы туралы деректерге негізделген, олар толқындық сипаттағы бұзылуды көрсетеді. Бұл құбылыстың себебі әзірге белгісіз.
Толқын құрылымы
Толқын Галактика орталығынан 30 000-нан 65 000 жарық жылына дейінгі қашықтықта орналасқан және кемінде 33 000 жарық жылына созылады. Жұлдыздардың тік ығысуы 150–200 парсекке (500–650 жарық жылына) жетеді, бұл толқынның жалпы ауқымынан едәуір аз. Бұл бұзылу дискінің белгілі ауқымды иілісіне үстемеленеді. ESA ғалымдары алдымен осы иілісті модельдеп, кейін қалдық толқынды бөліп алды.
Қозғалыс дәлелдері
Gaia деректері жұлдыздардың позициялары мен жылдамдықтарындағы шыңдар сәйкес келмейтінін көрсетеді — жүгірмелі толқын дәл осылай әрекет етеді. Модельдеу таралушы бұзылудың бар екенін растайды. Сонымен қатар, осы аймақтағы жұлдыздар радиус бойымен сыртқа қарай 10–15 км/с жылдамдықпен қозғалысын көрсетеді. 2014 жылдан 2025 жылға дейінгі миссия барысында телескоп екі миллиард нысан бойынша үш триллион бақылау жинады.
Бұдан әрі
Gaia деректерінің толық жиынтығын одан әрі талдау толқынның галактикалардың өткен соқтығысуымен немесе дискінің ішкі тұрақсыздығымен байланысын көрсетуі мүмкін. Бірақ толқынның қозғаушы күші әлі күнге дейін анықталмаған, бұл Галактиканың соңғы тарихы туралы негізгі сұрақты ашық қалдырады.
1 дереккөз
ESA Gaia телескобы Құс жолы дискісін 33 000 жарық жылына деформациялайтын жүгірмелі толқын анықтады
