Астрономдар Бета Живописца жүйесінде шаң дискімен жасырылған алып планетаны анықтады
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Екі зерттеуші тобы Жерден 63 жарық жылы қашықтықта орналасқан Бета Живописца жұлдызының маңында үшінші алып планета — Бета Живописца d ашылғанын жариялады. Массасы Юпитерден екі-төрт есе артық бұл планета жарық шаң дискінің жарқырауында жасырынып қалған және «Джеймс Уэбб» ғарыш телескопының көмегімен анықталды.
Күтпеген сигнал
Ашуды Калифорния университетінің (Сан-Диего) зерттеушісі Эйдан Гиббс пен оның әріптестері «Джеймс Уэбб» телескопының NIRSpec құралын қолданып, бұрыннан белгілі Бета Живописца b планетасының атмосферасын зерттеу кезінде жасады. Деректерде күтпеген сигнал пайда болды, оны кейінірек Чилидің Атакама шөліндегі жерүсті телескоптары арқылы басқа топ растады. Бета Живописца d деп аталған жаңа планета осы жұлдыз 30 жылдан астам уақыт бойы түнгі аспандағы ең көп бақыланған нысандардың бірі болғанына қарамастан, байқалмай келген.
Жарқырауда жасырылған
Бета Живописца жұлдызын жарық шаң дискі қоршап тұр, ол жарықты шашыратып, планетаның барын бүркемелейтін жарқырау тудырады. Планета дискінің ішкі шетінде, Күн жүйесіндегі Нептун орбитасымен салыстыруға келетін қашықтықта айналады. Оның массасы Юпитер массасынан 2–4 есе артық деп бағаланады — бұл «бауырлары» Бета Живописца b мен c-дан кішірек, бірақ бәрібір газ алыбы болып табылады. Дискінің жарықтығы d планетасын алдыңғы бақылауларда фондық шуылдан ажырата алмастай етті.
Жақсы зерттелген жүйе
Жасы 23 миллион жыл болған Бета Живописца жұлдызына астрономия оқулықтарында планеталардың түзілу үлгісі ретінде көптен бері орын беріліп келеді. Бұған дейін екі алып планета — Бета Живописца b мен c белгілі болған, b тікелей суретке түсірілген алғашқы экзопланеталардың бірі еді. Үшінші планетаның ашылуы тіпті ең таныс астрономиялық нысандардың күтпеген күрделілікті жасыруы мүмкін екенін көрсетеді. Зерттеушілердің айтуынша, бұл жаңалық JWST-тің жерүсті телескоптары ажырата алмаған нысандарды анықтау қабілетін дәлелдейді. 2026 жылдың ортасында жарияланған мақалаларда егжей-тегжейлі сипатталған нәтижелер мұқият зерттелген жүйелерде әлі де байқалмай қалған планеталар болуы мүмкін деген сұрақты қайта қарауға итермелейді.
Бұдан әрі
Алдағы JWST бақылаулары шаң дискіні тереңірек зерттеуге және жұлдыз жарығында әлі де жасырынып жатқан басқа планеталарды табуға мүмкіндік беруі мүмкін. Бета Живописца жүйесіндегі тағы қанша планетаның бар екені белгісіз болып қалуда.
1 дереккөз
Астрономдар Бета Живописца жүйесінде шаң дискімен жасырылған алып планетаны анықтады
