Inouye телескопы Күнде Кельвин-Гельмгольц құйындарын алғаш рет тіркеді
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Гавайидегі Daniel K. Inouye күн телескопы Күннің көрінетін бетінде Кельвин-Гельмгольц тұрақсыздығының тікелей суреттерін алғаш рет алып, мыңдаған ұсақ құйындарды көрсетті. 5 тамызда Nature журналында жарияланған нәтижелер біздің жұлдызда 150 жыл бұрын болжанған әсерді алғаш рет растады. Ғалымдар бұл құйындар Күннің сыртқы атмосферасы неге оның бетінен жүздеген есе ыстық екенін түсіндіруге көмектесе алады деп санайды.
Кельвин-Гельмгольц тұрақсыздығы
Inouye телескопының кадрлық түсірілімі Күндегі Кельвин-Гельмгольц тұрақсыздығының алғашқы бақылау дәлелін берді — бұл әсерді XIX ғасырда лорд Кельвин мен Герман фон Гельмгольц сипаттаған. Ондаған ұсақ құйындар магниттік аймақтардың шекараларында байқалды, кейбіреулері қара жолақтармен (striations) қатар жүрді. Құйындар плазманың көрші ағындары әртүрлі жылдамдықпен қозғалған жерде пайда болады және ығысу үйкелісі оларды спиральға айналдырады. Фотосфераның компьютерлік модельдері суретті дәл қайталады, соның ішінде құйындар арасындағы орташа қашықтықты да.
Тәждің қызуы және күн жарқылдары
Ғалымдар құйындар магниттік күш сызықтарын үнемі бұрап, араластырып, күн жарқылдары мен тәждік масса лақтырылыстары үшін энергия жинайды деп есептейді. Space Daily тәждің қызу парадоксын еске салады: көрінетін беттің температурасы шамамен 5 500 °C болса, тәж 1–2 млн °C-қа жетеді — бұл жұмбақ 1939 жылдан бері белгілі. Ұлттық күн обсерваториясынан Томас Риммеле мұндай ұсақ масштабты тұрақсыздықтар энергияны тәжге тасымалдауы мүмкін деп мәлімдеді.
Теңдессіз ажыратымдылық
АҚШ Ұлттық ғылыми қоры басқаратын Inouye телескопы ондаған шақырым ғана өлшемдегі құрылымдарды ажырата алады — бұл масштаб жүз жылдан астам уақыт бойы жасырынып келген құйындарды көруге мүмкіндік берді. Бақылауларды модельдеулермен салыстыра отырып, зерттеушілер жекелеген құйындар арасындағы орташа қашықтыққа дейін сәйкестікті растады. Телескоптың төрт метрлік айнасы мен озық адаптивті оптикасы күн фотосферасының теңдессіз айқын бейнелерін қамтамасыз етеді. Команда болашақ бақылауларда құйындарды автоматты түрде бақылау үшін компьютерлік көру алгоритмдерін қолдануды жоспарлап отыр, олардың тәждің қызуы мен ғарыштық ауа райына қосқан үлесін сандық бағалау мақсатында.
Бұдан әрі
Әзірге бұл ұсақ масштабты құйындардың тәжге қанша энергия енгізетіні белгісіз. Сондай-ақ, олардың қауіпті күн дауылдарын қалай тудыратыны толық түсініксіз.
2 дереккөз
Inouye телескопы Күнде Кельвин-Гельмгольц құйындарын алғаш рет тіркеді
