Иран мен Оман АҚШ-пен мәміле аясында Ормуз бұғазын бақылауды Тегеранға беруді талқылап жатыр
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Иран мен Оман Тегеранға Ормуз бұғазы арқылы кеме қатынасын бақылауға мүмкіндік беретін келісімді талқылап жатыр, деп хабарлады Reuters дереккөздерге сілтеме жасап. Ықтимал мәміле бес айлық Иран-АҚШ қақтығысын тоқтатуға бағытталған және Иранға жасалған ең ірі жеңілдіктердің бірі болмақ. Дегенмен, АҚШ бұл бақылауды беруге келіспейтінін бірнеше рет мәлімдеді.
Ұсынылып отырған келісім
Иран мен Оман Ормуз бұғазы арқылы Парсы шығанағына кіретін кемелерді бақылау Иранға берілетін келісім туралы келіссөз жүргізуде. Бұл бұғаз әлемдік энергетикалық маршрут болып табылады. Мәміле бес айлық Иран-АҚШ қақтығысын тоқтатуға бағытталған дипломатиялық күш-жігердің бөлігі. Жоғары лауазымды ирандық дереккөз бен екі аймақтық шенеунік Reuters-ке бұл Иранға жасалған ең ірі жеңілдіктердің бірі болатынын айтты. Президент Дональд Трамп бұғаз арқылы кеме қатынасын қалпына келтіру туралы келісім жақын арада жасалуы мүмкін деп мәлімдегенімен, АҚШ шенеуніктері Вашингтон Тегеранға бақылауды беруге келіспейтінін бірнеше рет атап өтті.
Баждар мен тексерулер туралы келіспеушіліктер
Келісімнің негізгі параметрлері әлі де шешілмеген. Аймақ елдері кемелерді тексеруді өз бақылауымен жүргізуді және кез келген төлемдердің ерікті сипатта болуын талап етеді. Иран жүк құнының 5–7% мөлшерінде алым алуды талап етсе, Оман шамамен 3% мөлшерлемені талқылауда, ал АҚШ кез келген алымдарға қарсы. Соғыс басталғанға дейін бұғаз барлық кемелер үшін бажсыз ашық болған.
Мұнай бағасы мен аймақтық ескертулер
Мұнай бағасы инвесторлардың келіссөздердің ілгерілеуіне сақтықпен қарауы аясында көтерілді. Иран бөлек, АҚШ ирандық нысандарға соққы жасаған жағдайда, Парсы шығанағы елдерінің энергетикалық инфрақұрылымына соққы беру мүмкіндігі туралы ескертті. «Иранның ескертуі анық болды: егер АҚШ Иран инфрақұрылымына соққы берсе, шығанақ елдерінің энергетикалық нысандары мен басқа да аймақтық мақсаттарға жауап соққысы жасалады», — деді дереккөздердің бірі. Лас-Вегастағы митингте сөйлеген Трамп дипломатиялық шешімді қалайтынын, бірақ АҚШ-қа әрекет етуге тура келуі мүмкін екенін айтты.
Бұдан әрі
Келіссөздердің алдағы апталарда жалғасуы күтілуде, бірақ нақты мерзімдер белгіленбеген. Вашингтонның бұғаздағы кез келген ирандық бақылау түріне түптеп келгенде келісе ме, жоқ па деген мәселе әлі белгісіз, бұл Парсы шығанағы аймағындағы энергетикалық қауіпсіздікті өзгертуі мүмкін.
2 дереккөз
Иран мен Оман АҚШ-пен мәміле аясында Ормуз бұғазын бақылауды Тегеранға беруді талқылап жатыр
