Трамп Ормуз бұғазы келісімі бұзылғаннан кейін Иранмен соғысты қайта бастайды
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
АҚШ президенті Дональд Трамп Анкарадағы НАТО саммитінде бітімді тоқтатқанын жариялап, Ирандағы азаматтық нысандарға соққы жасауға бұйрық берді – бұл 3,5 айлық соғысты аяқтаған наурыздағы меморандумды жоққа шығарды. Иран Кувейт пен Ирактағы АҚШ-тың әскери нысандарына жауап соққысын жасап, төрт американдық сарбаздың өмірін қиды; ұрыс Ормуз бұғазына тарады. Жаңа кезең қақтығысты қысқа әуе шабуылдарынан ұзаққа созылған теңіз соғысына ауыстырды, ал Иран зымыран әлеуетін сақтап қалды.
Бітімнің күйреуі
28 ақпанда басталған АҚШ пен Иран арасындағы соғыс Иранның Ормуз бұғазын өз бақылауымен ашуы тиіс өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойылғаннан кейін 3,5 айдан соң аяқталды. Ішкі саяси қысым астында болған президент Трамп меморандумға қол қойды, бірақ кейін АҚШ-тың кеме жолының бір бөлігіне бақылау орнатуға тырысты. Иран бұл бұзушылықты қабылдамай, АҚШ белгілеген дәлізбен келе жатқан сауда кемесіне соққы жасады, бұл Трампты бітімді жарамсыз деп жариялауға және Ирандағы азаматтық нысандарға шабуылдар бастауға мәжбүр етті.
Ормуз бұғазы үшін теңіз соғысы
Қақтығыс режимді ауыстыруға және Иранның ядролық және зымыран бағдарламаларын жоюға бағытталған қысқа әуе соққыларынан Ормуз бұғазы үшін ұзаққа созылған теңіз текетіресіне айналды. АҚШ теңіз блокадасын қайта енгізді, ал Иран Парсы шығанағы елдеріндегі американдық әскери нысандарға соққы жасады. Кувейт пен Иракта төрт американдық әскери қызметші қаза тапты. Үш айлық бомбалауларға қарамастан, Иран баллистикалық зымыран әлеуетін сақтап қалды, ал бастапқы саяси мақсаттар бұғазда кеме қатынасын қалпына келтіру үшін екінші жоспарға ысырылды.
Түркияның стратегиялық есебі
Түркияның ұлттық мүдделеріне тұрақты, достық қарым-қатынастағы, аумақтық тұтастығы сақталған және оның солтүстігінде сепаратистік қозғалыстар болмайтын Иран, сондай-ақ экономикалық және мәдени байланыстарды дамыту кіреді. АҚШ-тың әскери науқаны аймақты тұрақсыздандырады, бұл Ирак пен Сириядағы интервенциялардың салдарын еске салады. Анкарадағы НАТО саммитінде президент Трамп президент Ердоғанға Иранмен соғыста көрсеткен қолдауы үшін көпшілік алдында алғыс айтты, бұл Түркия мүдделеріне ұзақ мерзімді ықтимал тәуекелдерге қарамастан тактикалық келісімді көрсетеді.
Бұдан әрі
АҚШ-тың Иранды теңіз блокадасы айқын дипломатиялық перспективасыз жалғасуда, екі тарап позицияларын сақтап отыр. Аналитиктер ұзаққа созылған соғыс АҚШ-тың Таяу Шығыстағы үстемдігінің эрозиясын тездетуі мүмкін деп ескертеді, аймақтық тұрақтылық күмәнді күйде қалады.
1 дереккөз
Трамп Ормуз бұғазы келісімі бұзылғаннан кейін Иранмен соғысты қайта бастайды
