Иран: Оманмен Ормуз бұғазы туралы келіссөздер соңғы кезеңде, толық ашылуы АҚШ-қа байланысты
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Иран Сыртқы істер министрінің орынбасары Казем Гарибабади IRNA агенттігіне Оманмен Ормуз бұғазы арқылы транзит туралы келіссөздердің соңғы кезеңге өткенін және уақытша кеме жолы ашылатынын мәлімдеді. Толық жолдың қайта ашылуы АҚШ-тың алдыңғы келісім бойынша міндеттемелерін орындауына байланысты болып отыр. Мәлімдеме Иранның Вашингтоннан 14 маусымда Пәкістан делдалдығымен жасалған келісім аясында қатырылған активтерді босату талабы аясында жасалды.
Келіссөздердің соңғы кезеңі
Иран Сыртқы істер министрінің орынбасары Казем Гарибабади IRNA мемлекеттік агенттігіне Оманмен Ормуз бұғазындағы транзит туралы келіссөздердің соңғы кезеңге шыққанын хабарлады. Оның айтуынша, тек Тегеран мен Маскат арасында жағалау мемлекеттері ретінде өткен консультациялар жаңа кеме жолы туралы уақытша келісімге әкелді. Гарибабади АҚШ-пен ешқандай келіссөз жүргізілмегенін баса айтып, Вашингтонның қатысуы туралы американдық мәлімдемелерді жоққа шығарды. Бұл уағдаластық екі айдан төрт айға дейін күшінде қалуы мүмкін және кеңірек шарттар реттелгенге дейін шектеулі транзитті көздейді.
Уақытша маршруттар және Тегеран стратегиясы
Қол жеткізілген келісімге сәйкес, Ларк аралы маңындағы солтүстік және Оманның ішкі суларындағы оңтүстік екі уақытша дәліз тұрақты маршрут іске қосылғаннан кейін жойылады, деді Гарибабади. Жаңа тұрақты маршрут ішінара Иранның аумақтық сулары арқылы өтеді — бұл модель бұғаз үстіндегі тиімді егемендікті қамтамасыз ету стратегиясы деп аталды. Иран ұлттық қауіпсіздік мүдделеріне негізделген қозғалыс схемасын құруға ұмтылып отыр, бұған дейінгі соғысқа дейінгі барлық өту Оман сулары арқылы жүзеге асқан тәжірибеден бас тартуда. Шенеунік келісім кемелердің тек Иран сулары арқылы өтуін міндеттемейтінін атап өтті. Оманмен келісім іске асыру сатысына өтсе, уақытша маршруттар тұрақтыға ауыстырылады.
АҚШ рөлі және толық ашу шарттары
Ормуз бұғазы арқылы кеме қозғалысының толық қайта жандануы АҚШ-тың Исламабад келісімі бойынша міндеттемелеріне оралуына байланысты, деп мәлімдеді Гарибабади. Пәкістан делдалдығымен 14 маусымда жасалған келісім Иранның қатырылған активтерін босатуды, оның орнына бұғазды ашуды және 60 күн бойы өту алымынан бас тартуды көздеген еді. Алайда ирандық шенеуніктердің айтуынша, Вашингтон қаражатты босатпай, оның орнына Оман сулары арқылы балама маршрут орнатқан. Гарибабади Тегеран АҚШ-тан міндеттемелерін орындауды қайта бастауға дайындық туралы сигналдар алғанын, бірақ екінші кезеңге — келісімнің 5-бабы бойынша толық ашуға — көшу туралы шешім әлі қабылданбағанын айтты. Ол кез келген түпкілікті реттеу тек Иран мен Оман арасында, үшінші тараптардың қатысуынсыз келісілуі тиіс екенін баса айтты. Иранның Ұлттық қауіпсіздік жоғарғы кеңесі Исламабад келісімінің екінші кезеңіне өту мәселесін қарастыруда, бірақ әлі шешім шығарылмады. Вашингтон активтерді босату бойынша нақты қадамдар жасай ма, жоқ па, белгісіз, және сарапшылар тұйықтың созылуы бұғаздың ішінара жабылуын ұзартып, кеме қозғалысына төнетін тәуекелдерді арттыруы мүмкін деп ескертеді.
Бұдан әрі
Иранның Ұлттық қауіпсіздік жоғарғы кеңесі Исламабад келісімінің екінші кезеңіне өту мәселесін қарастыруда, бірақ әлі шешім қабылданбады. Вашингтонның активтерді босату бойынша нақты қадамдар жасауы белгісіз, және сарапшылар тұйықтың созылуы бұғаздың ішінара жабылуын ұзартып, теңіз қозғалысына төнетін тәуекелдерді арттыруы мүмкін деп ескертеді.
1 дереккөз
Иран: Оманмен Ормуз бұғазы туралы келіссөздер соңғы кезеңде, толық ашылуы АҚШ-қа байланысты
