FNIP1 генінің сирек нұсқалары кардиометаболикалық ауру қаупін 60%-ға төмендетеді
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Nature журналында жарияланған және 1,03 миллион адамды қамтыған зерттеу FNIP1 генінің сирек нұсқалары кардиометаболикалық ауру қаупін 60%-ға төмендететінін және метаболизм көрсеткіштеріне жағымды әсер ететінін анықтады. Мұндай нұсқалардың тасымалдаушыларында бауырдағы май аз, глюкоза деңгейі төмен және май тінінің таралуы жақсырақ болды.
Зерттеу дизайны мен ауқымы
Талдау Америка, Еуропа және Азиядағы 11 когорттан 1 032 116 адамның экзомдық секвенирлеу және толық геномдық ассоциациялар деректерін қамтыды. Ғалымдар сирек кездесетін ақуыз кодтайтын нұсқаларды және олардың триглицеридтердің жоғары тығыздықтағы липопротеин холестериніне қатынасымен (TG:HDL) байланысын зерттеді — бұл биомаркер инсулинге төзімділік, 2 типті қант диабеті және ишемиялық жүрек ауруымен ассоциацияланған. TG:HDL қатынасы әртүрлі популяцияларда кардиометаболикалық қауіптің сенімді индикаторы ретінде расталды.
FNIP1 нұсқаларының әсерлері
Ақуыздың қысқаруына әкелетін өте сирек FNIP1 нұсқалары (аллель жиілігі шамамен 0,01%) TG:HDL төмендеуімен, бауырдағы майдың азаюымен, глюкоза деңгейінің төмендігімен және май тінінің қолайлы таралуымен байланысты болды. Тасымалдаушыларда кардиометаболикалық аурулардың даму қаупі шамамен 60%-ға төмен болды. Адам бауырының жасушаларында FNIP1 басылуы липидтердің ыдырауын тудырып, лизосома гендерін белсендірді, ал тышқандардағы эксперименттер Fnip1 және оның паралогы Fnip2 немесе серіктес ақуыз Flcn бір мезгілде басылғанда жоғары майлы диета кезінде салмақ қосудан, бауырдың майлануынан қорғап, инсулинге сезімталдықты арттыратынын көрсетті.
Терапиялық әлеует
FNIP1 гені энергия шығынын және митохондриялық метаболизмді тежейтін ақуызды кодтайды, бұл оны дәрілік нысана ретінде перспективалы етеді. Зерттеу көрсеткендей, TG:HDL қатынасымен байланысты 59 геннің 23-і бұрыннан мақұлданған немесе клиникалық сынақтан өтіп жатқан препараттардың нысанасы болып табылады. Авторлар FNIP1 жолын тежеу 2 типті қант диабеті, метаболикалық дисфункциямен байланысты бауыр стеатозы және ишемиялық жүрек ауруы сияқты кардиометаболикалық ауруларды емдеудің жаңа тәсілі болуы мүмкін деп болжайды. Нәтижелер семіздік, диабет және бауырдың майлы ауруын емдеуге арналған FNIP1 тежегіштерінің одан әрі клиникаға дейінгі және клиникалық зерттеулеріне түрткі болады деп күтілуде.
Бұдан әрі
Генетикалық тұрғыдан анықталған қорғаныс әсерлерін адамдар үшін қауіпсіз және тиімді дәрілерге айналдыру мүмкін бе, жоқ па, протективті нұсқалардың сиректігі мен FNIP1 сигнал жолының күрделілігіне байланысты әлі белгісіз. Алдағы уақытта FNIP1 тежегіштерінің клиникаға дейінгі сынақтары басталуы мүмкін, бірақ нақты мерзімдер жарияланбаған.
2 дереккөз
FNIP1 генінің сирек нұсқалары кардиометаболикалық ауру қаупін 60%-ға төмендетеді
