Макс Планк институты ғалымдары микроорганизмдер арасында секірмелі ген ауысуын анықтады
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Макс Планк теңіз микробиологиясы институтының ғалымдары Candidatus Velamenicoccus archaeovorus жыртқыш бактериясының сақиналы интронды РНҚ-сын Methanothrix soehngenii метан түзуші архейлерінің өлі жасушалары ішінен тапты. Бұл жаңалық мобильді генетикалық элементтердің негізінен вирустар немесе плазмидалар арқылы тасымалданады деген түсінікке күмән келтіреді. Зерттеушілер бұл жаңалықты биогаз шығаратын микробтық қауымдастықты зерттеу барысында жасады.
Сақиналы РНҚ тасымалы
Сезімтал нуклеин қышқылы зондтары арқылы ғалымдар Ca. V. archaeovorus интронды РНҚ-сын M. soehngenii-дің өлі жасушалары ішінде көрнекіледі. РНҚ тұрақты сақиналы құрылым құрады, бұл оны жасушадан тыс ыдыраудан қорғауы мүмкін. Бұл интронды РНҚ-ның тірі жасушадан тыс жерде алғаш анықталуы. Жыртқыш бактерия өзінің РНҚ-сын құрбандарының жасушаларына бүркеді, кейін ол иесінің геномына енуі мүмкін деп болжанады.
Секірмелі гендер механизмі
Өзіндік сплайсингтенетін интрондар – бұл РНҚ-дан өздерін кесіп шығарып, ДНҚ-ның жаңа бөліктеріне ене алатын рибозимдер. Бұрын мұндай элементтердің көлденең ауысуы тек вирустармен немесе плазмидалармен байланыстырылды. Йенс Хардер және әріптестерінің табысы тікелей жасушааралық РНҚ арқылы өтетін жолды көрсетеді. Зерттеу Ca. Velamenicoccus archaeovorus басым болған микроорганизмдердің байытылған дақылында жүргізілді.
Эволюциялық салдары
Секірмелі гендер тірі организмдер арасында кең таралған және жасушаларға жаңа қасиеттерді тез бере алады. Жасушадан тыс интронды РНҚ-ның табылуы биологиялық тасымалдаушыларсыз гендердің ауысуының мүмкіндігін ұсынады. Бұл микробтық қауымдастықтардың бейімделуін, әсіресе экстремалды жағдайларда, жеделдете алады. Жұмыс 2026 жылдың тамызында Макс Планк институтымен жарияланды.
Бұдан әрі
Алдағы тәжірибелер сақиналы РНҚ-ның зертханалық жағдайдан тыс жаңа иелердің геномдарына ену қабілетін тексереді. Табиғи экожүйелерде мұндай РНҚ арқылы ауысулардың қаншалықты жиі болатыны әзірге белгісіз.
1 дереккөз
Макс Планк институты ғалымдары микроорганизмдер арасында секірмелі ген ауысуын анықтады
