3I/ATLAS кометасы Жер мұхиттарына қарағанда дейтерийі 40 есе жоғары су алып жүр
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Планетааралық кеңістіктен келген үшінші комета 3I/ATLAS құрамындағы судың дейтерий мен сутегі қатынасы Жер мұхиттарымен салыстырғанда шамамен 40 есе жоғары екені анықталды. Бұл жаңалық Nature Astronomy журналында жарияланған зерттеу нәтижесінде белгілі болды. ALMA телескопы тіркеген бұл қатынас кометаның Күн жүйесінен тыс, өте суық және радиациясы аз ортада пайда болғанын көрсетеді.
3I/ATLAS кометасының ашылуы
ATLAS шолу жүйесі 2025 жылдың 1 шілдесінде бұл кометаны әлсіз, қозғалыстағы жарық нүкте ретінде тіркеді. Мұрағат суреттері оның 2025 жылдың 14 маусымынан бастап байқалғанын көрсетті. Кәдімгі эллипстік орбиталармен қозғалатын кометалардан айырмашылығы, 3I/ATLAS гиперболалық траекториямен жүреді, бұл оның жұлдызаралық шыққан тегін растайды. Комета Күнге 2025 жылдың 30 қазанында шамамен 210 миллион шақырым қашықтықта жақындады, бұл Марс орбитасының ішінде орналасқан. Жерге ең жақын қашықтығы 270 миллион шақырымнан аспады. NASA мәліметтері бойынша кометаның мұзды ядросы 440 метрден 5,6 шақырымға дейін жетеді.
Су құрамындағы дейтерий қатынасы
Мичиган университетінің зерттеушілері Луис Салазар Манцано мен Тереза Панеке-Карреньо бастаған топ Аризонадағы MDM обсерваториясы мен Чилидегі ALMA телескопын пайдаланып, комета газын талдады. Олар судағы дейтерийдің (сутегінің ауыр түрі) кәдімгі сутегіге қатынасын өлшеді. Бұл көрсеткіш Күн жүйесінде пайда болған кометалардан шамамен 30 есе, Жер мұхиты суынан 40 есе жоғары болып шықты. Зерттеу нәтижелері 2026 жылдың мамыр айында Nature Astronomy журналында NASA, АҚШ Ұлттық ғылыми қоры және Чилидің ANID агенттігінің қолдауымен жарияланды.
Ғаламшарлар жүйесінің қалыптасуына әсері
Су молекуласындағы дейтерий қатынасы мұздың бастапқыда пайда болған температурасы мен радиациялық ортасын көрсетеді. 3I/ATLAS кометасындағы жоғары көрсеткіш оның Күн мен планеталарды тудырған протопланеталық дискіге қарағанда әлдеқайда суық әрі сәулеленуі төмен жерде қалыптасқанын аңғартады. Бұл деректер расталса, алыстағы планеталық жүйе жағдайларын тікелей байқауға сирек мүмкіндік береді. Зерттеушілер бұл тек бір зерттеу екенін және түпкілікті консенсус емес екенін ескертеді, алайда түсіндірме жұлдызаралық мұздың пайда болу үлгілерімен сәйкес келеді.
Бұдан әрі
Астрономдар 3I/ATLAS кометасы Күннен алыстаған сайын қосымша бақылаулар жүргізуді жоспарлап отыр, бірақ оның гиперболалық траекториясы оның Күн жүйесінен мәңгілікке кететінін білдіреді. Болашақтағы жұлдызаралық кометалардың мұндай экстремалды дейтерий деңгейін көрсететін-көрсетпейтіні немесе 3I/ATLAS ерекше жағдай екені әзірге белгісіз.
1 дереккөз
3I/ATLAS кометасы Жер мұхиттарына қарағанда дейтерийі 40 есе жоғары су алып жүр
