NASA PUNCH алғашқы сынақта күн дауылын 30 минуттық дәлдікпен болжады
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
NASA-ның PUNCH миссиясы концепциялық алғашқы сынақта күн дауылының келу уақытын 30 минуттық дәлдікпен болжады, деп хабарлады ғалымдар сейсенбі күні COSPAR ғылыми кездесуінде. Нәтиже тек бес сағаттық терезені ғана беретін стандартты болжау әдістерінен он есе артық.
PUNCH-тың үздіксіз бақылауы
2025 жылы ұшырылған төрт ғарыш аппаратынан тұратын PUNCH миссиясы ішкі гелиосфераны үздіксіз 3D бақылауды қамтамасыз етеді, корональды масса лақтырындыларын (CME) Жерге дейін дерлік әр төрт минут сайын жаңа фотосуреттермен қадағалайды. Бұрын CME-лер Күннен Жерге дейінгі жолдың бестен бір бөлігінде ғана көрінетін, бұл соқыр аймақ тудырып, дауылдың эволюциясын болжаушылардың жорамалдауына мәжбүрлейтін. Миссияның кең бұрышты камералары бұл олқылықтың орнын толтырып, күн атқылауларын тәжден гелиосфераға дейін жүйелі түрде бақылауға мүмкіндік береді.
2025 жылғы мамырдағы лақтырынды сынағы
Ғалымдар 2025 жылғы 31 мамырда болған CME-ге PUNCH деректерін ретроспективті түрде қолданды. Компьютерлік модель алдыңғы шептің жылдамдығы мен геометриясын Күн жүйесі арқылы қозғалған сайын талдап, әр төрт минут сайын болжамды жаңартып отырды. Атқылаудан 12 сағат өткен соң модель соңғы келу уақытын шығарып, дауылдың сегіз сағаттан кейін Жерге жететінін болжады. Нақты келу уақыты болжамнан 30 минуттан аз ауытқыды.
Он есе жақсарту
Келу уақытының белгісіздік терезесі әдеттегі 5 сағаттан 30 минутқа дейін қысқарды — бұл он есе жақсару. Оңтүстік-Батыс зерттеу институтының бас зерттеушісі Крейг Дефорест нәтижені «таңғаларлық» деп атап, модельдің болжамның тұрақтанғанын өзі хабарлап, болжаушыларға нақты уақыт режимінде сенім бергенін атап өтті. Әдіс қарапайым болса да, үздіксіз бақылауды қолдана отырып, қолданыстағы операциялық жүйелерден асып түседі. Нәтижелер Space Weather журналында рецензиялануда және команда модельді жедел болжау үшін енгізуді жоспарлап отыр.
Бұдан әрі
Келесі қадам — модельдің әртүрлі CME жылдамдықтары мен магниттік конфигурацияларында дәлдігін сақтайтын-сақтамайтыны тексеріледі. Әзірге әдістің барлық жағдайда сенімді болатыны белгісіз.
1 дереккөз
NASA PUNCH алғашқы сынақта күн дауылын 30 минуттық дәлдікпен болжады
