Әзірбайжан мен Түркия Арменияның конституциялық реформасын бейбітшілік шарты ретінде талап етеді
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Баку Әзірбайжанға аумақтық талаптарды жоққа шығаратын жаңа конституцияны қабылдауды бейбітшілік келісіміне қол қоюдың басты шарты ретінде талап етуде, бұған Анкара толық қолдау көрсетуде. Армения премьер-министрі Никол Пашинян жобаны жыл соңына дейін жариялауға уәде берді, дегенмен Ереван реформаны ішкі мәселе деп санайды. Конституциялық мәселе ұрыс қимылдары тоқтатылғанына қарамастан, басты кедергі болып қалуда.
Бакудің талабы
Әзірбайжан президентінің көмекшісі Хикмет Гаджиев Haber Global түрік телеарнасына берген сұхбатында Армения конституциясынан Әзірбайжанға аумақтық талаптарды қамтитын нормалар мен сілтемелерді толығымен алып тастау керектігін мәлімдеді. Оның айтуынша, Баку жаңа негізгі заң бойынша жұмыстың басталу сигналдарын мұқият бақылап отыр, ал нақты бейбітшілікті реваншизм қаупін болдырмау үшін құжатпен бекіту қажет. Ол конституциялық негіз халықаралық құқыққа сәйкестендірілгеннен кейін бейбітшілік келісіміне қол қоюға ешқандай кедергі қалмайтынын қосты.
Анкара факторы
Гаджиев Әзірбайжан мен Түркияның стратегиялық одағын атап өтті: «Түркия жоқ үстелде Әзірбайжан отырады, ал Әзірбайжан жоқ үстелде Түркия отырады». Ол бұл одақтың мүдделеріне зиян келтіретін кез келген әрекеттерге бірлескен қатаң тойтарыс берілетінін ескертті. Баку мен Анкара одағы аймақтық динамиканың негізгі белдеуі болып қала береді, ал Түркия 2020 жылғы Таулы Қарабақ соғысында Әзірбайжанға әскери қолдау көрсеткен еді.
Ереванның жауабы
Армения премьер-министрі Никол Пашинян жаңа конституция жобасы 2026 жылдың соңына дейін жарияланатынын мәлімдеді, бірақ нақты күнін атамады. Жарияланымның кешігуін ол өткен парламенттік сайлаумен түсіндірді, бұл сайлау науқанын қоғамдық тыңдаулар басталмас бұрын штаттық режимде өткізуді талап етті. Сарапшылар қазіргі конституцияның кіріспесі ең даулы элемент болып қала беретінін атап өтуде, себебі онда 1990 жылғы Тәуелсіздік декларациясына сілтеме жасалып, «Армения мен Таулы Қарабақтың бірігуі» мақсаты бекітілген. Конституция жобасы жыл соңына дейін жарияланады деп күтілуде, бірақ Пашинянның Бакуді де, ішкі оппозицияны да қанағаттандыратын мәтін ұсына алатыны белгісіз. Сарапшылар кіріспенің өзгертілуі Арменияда Қарабаққа талаптардан бас тарту ұлттық сатқындық ретінде қабылданатын қоғамда қатты қарсылыққа тап болуы мүмкін екенін ескертуде.
Бұдан әрі
Конституция жобасы 2026 жылдың соңына дейін жарияланады деп күтілуде. Бірақ Пашинян ұсынған мәтіннің Әзірбайжанның талаптарына сәйкес келетіні және Армениядағы ішкі саяси оппозицияны жеңе алатыны белгісіз.
1 дереккөз
Әзірбайжан мен Түркия Арменияның конституциялық реформасын бейбітшілік шарты ретінде талап етеді
