Оқаяма Ғылым Университетінің зерттеуі динозаврлардың ас қорытуының әртүрлілігін асқазан тастары арқылы ашты
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Оқаяма Ғылым Университетінен Рюдзи Такасаки бастаған халықаралық топ Paleobiology журналында гастролиттердің тозуын талдауға негізделген динозаврлардың ас қорытуы туралы гипотезаны жариялады. Нәтижелер динозаврлардың бірнеше стратегияны қолданғанын көрсетеді: тамақты бұлшықетті асқазанда ұсақтау, тістермен шайнау немесе ішекте ашыту. Зерттеу динозаврларда бірыңғай ас қорыту процесі болған деген түсінікке күмән келтіреді.
Гастролиттердің тозуы
Топ қазіргі құстар мен қолтырауындардың гастролиттерінің пішінін, рационын және асқазан бұлшықетін талдады. Өсімдікпен қоректенетін түрлерде тастар дөңгелек және қатты тозған болса, етпен және жәндіктермен қоректенетіндерде өткір жиектері сақталған. Бұл заңдылық асқазан бұлшықетінің белсенділік дәрежесін көрсетеді — шөпқоректілерде жоғары, жыртқыштарда төмен. Осы принципті қазба қалдықтарға қолдана отырып, ғалымдар көптеген тіссіз тероподтардың, мысалы, овирапторозаврлардың дөңгелек гастролиттері болғанын анықтады. Бұл қазіргі тауықтар сияқты өсімдік тамағын бұлшықетті асқазанда ұсақтағанын көрсетеді.
Ас қорытудың әртүрлі стратегиялары
Зерттеу динозаврлардың ас қорытуы әртүрлі топтарда айтарлықтай ерекшеленетінін көрсетеді. Біреулері тістерге, екіншілері күшті бұлшықетті асқазанға, үшіншілері ішекте ұзақ ашытуға сүйенген. Мұндай әртүрлілік ас қорыту жүйесінің әртүрлі эволюциялық жолдарын болжайды. Авторлар гастролиттер туралы деректерді тістер мен жақ сүйектерінің морфологиясымен біріктіру динозаврлардың тамақ өңдеуінің толық бейнесін жасауға мүмкіндік береді деп санайды. Жұмсақ тіндердің сирек сақталатыны атап өтіледі, бұл осындай жанама әдістерді шешуші етеді.
Бұдан әрі
Ғалымдар гастролиттер туралы деректерді басқа қоректену көрсеткіштерімен біріктіріп, динозаврлардың тамақ экологиясы модельдерін нақтылауды жоспарлап отыр. Алайда, жұмсақ тіндердің қазба қалдықтарының аздығы ас қорытудың көптеген аспектілері гипотетикалық күйде қалуы мүмкін дегенді білдіреді.
1 дереккөз
Оқаяма Ғылым Университетінің зерттеуі динозаврлардың ас қорытуының әртүрлілігін асқазан тастары арқылы ашты
