Аттосекундтық рентген импульстары зақымның бір бөлігін кері айналдырып, кескін сапасын жақсартады
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Гамбург университеті мен SLAC ұлттық үдеткіш зертханасы басқарған халықаралық топ аттосекундтық рентген импульстары мәжбүрлі сәулелену арқылы радиациялық зақымды ішінара қалпына келтіре алатынын көрсетті. Бұл сәулелену кезіндегі электронды түссіздену тұрақты емес деген ежелгі түсінікті жоққа шығарып, тіпті жоғары дозада да айқынырақ әрі дәл суреттер алуға мүмкіндік береді. Нәтижелер Nature Communications журналында жарияланды.
Зақым тосқауылы
Рентгендік бейнелеу доза мен сурет сапасы арасындағы іргелі ымыраға тап болады. Фемтосекундтық еркін электронды лазерлік импульстардың өзі атомдардан электрондарды шығарып, қатты денені пайдалы сигнал тіркелгенше мөлдір ионды бұлтқа айналдырады. Бұл электронды түссіздену ұзақ уақыт бойы жойылмайтын шектеу деп саналды. Linac Coherent Light Source қондырғысында неон нанобөлшектерімен жүргізілген тәжірибелер дәл осы мәселеге бағытталды.
Аттосекундтық кері айналдыру
Топ ұзақтығы бар болғаны бірнеше жүз аттосекунд болатын рентген импульстарын қолданды, бұл бұрынғы XFEL тәжірибелерінен 100–1000 есе қысқа. Неонның K-шегіне жақын бапталған бұл өте қысқа жарқылдар зақым каскадын басып қана қоймай, мәжбүрлі сәулеленуді тудырды — рентген сәулелері электрондарды бастапқы күйіне белсенді түрде қайтарды. Жұмыстың бірінші авторы Анатолий Ульмер бұл жалпы қабылданған зақым динамикасының «циклін үзетінін» атап өтті. Әсер үлгінің мөлдірлігін ішінара қалпына келтіріп, кескін контрастын сақтады.
Айқын әрі дәл кескіндер
Сәулелену кезінде зақымның бір бөлігін кері айналдыра отырып, әдіс әдеттегі деталь жоғалтпастан жоғары дозаларды қолдануға мүмкіндік береді. Зерттеушілер бұл жекелеген молекулалар мен нанобөлшектердегі химиялық реакцияларды бұрын-соңды болмаған айқындықпен бейнелеуге мүмкіндік береді деп күтеді. Жұмысқа Гамбург университетінен, SLAC-тан және басқа ұйымдардан мамандар қатысты. Топ 2027 жылы қолданыстағы XFEL қондырғыларында әдісті биомолекулалық үлгілерге қолдануды жоспарлап отыр.
Бұдан әрі
Топ 2027 жылы XFEL қондырғыларында биомолекулалық үлгілерге сынақ жүргізуді жоспарлап отыр. Ішінара кері айналдыруды материалдардың кең ауқымына және ұзағырақ әсер етуге ауқымдау мүмкін бе, белгісіз.
1 дереккөз
Аттосекундтық рентген импульстары зақымның бір бөлігін кері айналдырып, кескін сапасын жақсартады
