Фудань университетінің модельдеуі кварк-глюон плазмасының шекарасында экстремалды үдеуді анықтады
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.

Фудань университетінің физиктері 3 тамызда Nuclear Science and Techniques журналында жарияланған симуляциялар негізінде кварк-глюон плазмасының шетіндегі экстремалды үдеудің картасын жасады. Жүздеген МэВ-ке жететін бұл үдеу плазманың жарылысты кеңеюін басқарып, термодинамикалық басқару параметрі ретінде әрекет етуі мүмкін. Алынған нәтижелер үдеу бұрын соңды жасалған ең ыстық материядағы назардан тыс қалған күш болғанын көрсетеді.
Соқтығысу энергияларына байланысты үдеу
Зерттеушілер тобы кварк-глюон плазмасы ішіндегі үдеудің қалыптасуы мен өзгеруін бейнелеу үшін AMPT және UrQMD бөлшектерді тасымалдау модельдерін Гаусс тегістеу әдісімен біріктірді. Үдеу RHIC-тегі STAR экспериментіне тән 3,5 ГэВ-тен LHC-тегі 2,76 ТэВ-ке дейінгі соқтығысу энергияларында бақыланды. Модельдеу шыңдық меншікті үдеу бірнеше жүз МэВ-ке жетуі мүмкін екенін, ең күшті көлденең үдеу отты шардың сыртқы шекарасына жақын жерде сыртқа бағытталғанын көрсетті. Бұл сыртқы үдеу қысымның шетінде күрт төмендеуі және энтальпия тығыздығының бір мезгілде азаюы салдарынан туындайды, әсер релятивистік Эйлер теңдеуі арқылы күшейеді.
Үдеудің термодинамикалық әлеуеті
Зерттеушілер үдеу жай ғана кинематикалық бөлшек емес, КХД материясының ықтимал термодинамикалық басқару параметрі деп болжайды. Төмен соқтығысу энергияларында үдеу аймағы неғұрлым локализацияланған, ал жоғары энергияларда ол кеңірек таралады, бұл плазманың фазалық ауысуларына ықтимал әсерін көрсетеді. Профессор Сюй-Гуан Хуан бұл экстремалды жағдайлардағы материяның әрекеті туралы түсінікті өзгертіп, үдеуді құйындылық пен электромагниттік өрістермен қатар қоюы мүмкін екенін атап өтті. Болашақ зерттеулер оның бөлшектердің спиніне және энергия диссипациясына әсерін зерттеуі тиіс.
Бұдан әрі
Фудань университетінің тобы үдеудің бөлшектер спинінің теңесуіне және кварк-глюон плазмасы мен адрондық материя арасындағы ауысуға қалай әсер ететінін зерттеуді жоспарлап отыр. Алайда, қажетті экстремалды жағдайларды ескерсек, бұл нәтижелерді эксперимент жүзінде қалай растауға болатыны әлі белгісіз.
1 дереккөз
Фудань университетінің модельдеуі кварк-глюон плазмасының шекарасында экстремалды үдеуді анықтады



