Марс суы: бір бөлігі ғарышқа ұшып кетті, басым бөлігі — терең жер астында
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Марстағы жоғалған су бұрыннан ғарышқа ұшып кеткен деп саналса, жаңа зерттеулер оның екіге бөлінгенін көрсетеді: бір бөлігін күн желі алып кеткен, ал едәуір бөлігі жер қойнауында қалған. Күн желі бүгінде де секундына 100 грамм жылдамдықпен атмосфераны үрлеп жатыр, ал InSight зондының сейсмикалық деректері жер астындағы үлкен су қорын меңзейді. Бұл қосарлы көрініс планетаның ескі жұмбағын шешеді.
Ғарышқа жоғалған атмосфера
Марстың ғаламдық магнит өрісі шамамен 4 миллиард жыл бұрын жоғалып, одан кейін күн желі атмосфераны үрлей бастады. MAVEN зонды атмосфераның қазіргі жоғалу жылдамдығын — секундына шамамен 100 грамм — тіркеді, бұл күн дауылдары кезінде үдейді. MAVEN және қытайлық Tianwen-1 аппараттарының деректері планетаның күндізгі жағында алып плазмалық толқындар пайда болып, бөлшектердің ғарышқа шығарылуын шоғырландыратынын көрсетеді. Миллиардтаған жылдар ішінде бұл процесс мұхит суын ғарышқа ұшыруы мүмкін еді.
Жер қойнауындағы су
2024 жылы зерттеушілер В. Райт, М. Манга және М. Морцфельд InSight отырғызу модулінің сейсмикалық деректерін талдап, судың елеулі көлемі қыртыстың жарықтары мен кеуектерінде 11–20 км тереңдікте болуы мүмкін деген қорытындыға келді. Егер қыртыс біркелкі суға қанық болса, эквивалентті жаһандық су қабаты жүздеген метрге жетуі мүмкін. Бұл судың барлығы дерлік ғарышқа ұшып кетті деген бұрынғы пікірді терістейді. Perseverance марс жүргізгіші Езеро кратерінде үлгілер жинауды жалғастыруда, бірақ болашақ миссиялар суды растау үшін қыртысты жеткілікті тереңдікке бұрғылай ала ма, бұл әзірге белгісіз. Ғалымдар ғарышқа кеткен және жер астында қалған судың нақты арақатынасы белгісіз болып қалып отырғанын және планета қойнауын дәлірек модельдеуді қажет ететінін ескертеді.
Бұдан әрі
Алдағы миссиялар Марс қыртысын терең бұрғылап, суды растауы мүмкін, бірақ бұл үшін технологиялық қиындықтар әлі шешілмеген. Ғарышқа ұшқан және жер астында қалған судың дәл арақатынасы қосымша модельдеу нәтижелеріне байланысты болып, ғалымдардың болжамы әзірге нақты емес.
2 дереккөз
Марс суы: бір бөлігі ғарышқа ұшып кетті, басым бөлігі — терең жер астында
