Трамп Иранға соққыларды бес ай бойы бірнеше рет тоқтатып, қайта бастады
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Президент Дональд Трамп сенбі күні кешке Иранға жоспарланған соққыларды тоқтата тұратынын, келіссөздерге мүмкіндік беретінін мәлімдеді. Бұл бес айлық қақтығыс барысында бірнеше рет кездескен тоқтату мен жаңғырту тізбегіне тағы бір буын болып, мұнай нарығындағы тұрақсыздықты одан әрі ушықтырды.
Бес айлық тоқтату мен соққы тізбегі
Қақтығыс ақпан айының соңында басталғалы бері Трамп соққыларды бірнеше рет тоқтата тұруды жариялады — көбінесе жаппай шабуыл қаупінен кейін бірнеше сағат ішінде — арада күндер немесе апталар өтіп, әскери қимылдарды қайта бастау үшін. 7 сәуірде ол Иран инфрақұрылымына соққы жасау үшін өзі белгілеген мерзімнен екі сағат бұрын екі апталық атысты тоқтату туралы жариялады. 21 сәуірде бітім ұзартылды, бірақ 8 мамырда соққылар қайта басталды. Дәл осындай бұрылыстар 18 мамырда, 11 маусымда және 27 шілдеде қайталанып, бір үлгі сақталды. Сенбідегі соққылардың соңғы тоқтатылуы екі апталық күнделікті шабуылдардан кейін орын алды.
Нарық пен қауіпсіздікке әсері
Соққылардың үнемі тоқтатылып, қайта басталуы мұнай бағасының күрт өсуіне әкеліп, маңызды теңіз торабы — Ормуз бұғазы арқылы жүк тасымалын бұзды. 17 маусымда Трамп қол қойған өзара түсіністік туралы меморандум тұрақты атысты тоқтатуға және бұғазды ашуға қысқа мерзімге үміт ұялатты, алайда шілде айында Иранның коммерциялық кемелерге шабуылы АҚШ-тың жаңа соққыларына алып келді. Қауіп-қатер мен кейінге қалдыру циклі одақтастар мен нарықтарға АҚШ ниетін бағалауға мүмкіндік бермей, стратегиялық белгісіздікті тереңдете түсуде.
Дипломатиялық мерзімдер мен сәтсіздіктер
Соққылардағы әрбір үзіліс Трамптың келіссөз талабымен байланыстырылды, бірақ диалог бірнеше рет сәтсіз аяқталды. 17 маусымдағы келісім Иранның ядролық бағдарламасы жөніндегі түпкілікті мәміле үшін 60 күндік мерзім белгіледі, алайда Трамп шарттар өзін қанағаттандырмаса, бомбалауға қайта оралатынын ескертті. Шілде айының басында Иранның кемелерге шабуылы және АҚШ соққыларының жаңа толқыны атысты тоқтатуды іс жүзінде бұзды. Соңғы ұрыс қимылдарын тоқтату тағы да Иранның келіссөздерге дайындығына байланысты, алайда алдыңғы мерзімдер эскалацияға бірнеше күн ішінде алып келген.
Бұдан әрі
АҚШ жақын күндері Иранмен келіссөздерді қайта бастауға дайын екенін мәлімдеді, бірақ Трамп тұрақты атысты тоқтату үшін нақты мерзім белгілемеді. Сарапшылар нақты кепілдіктер болмаса, қауіп-қатер мен соққы циклі жалғасып, мұнай нарығындағы шиеленісті сақтап қалатынын ескертеді.
1 дереккөз
Трамп Иранға соққыларды бес ай бойы бірнеше рет тоқтатып, қайта бастады
