NAU зерттеушілері: АҚШ-тың батыс өзендерінің базалық ағыны ғасыр соңына қарай 45–65%-ға төмендеуі мүмкін
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Солтүстік Аризона университетінің зерттеушілері АҚШ-тың батысындағы өзен бастауларында базалық ағын 1950 жылдан бері төмендеп келе жатқанын және ағымдағы климаттық үрдістер сақталса, 2100 жылға қарай 45–65%-ға қысқаруы мүмкін екенін анықтады. Жылыну мен қардың ерте еруінен туындаған бұл төмендеу төменгі ағымдағы қауымдастықтар мен экожүйелер үшін жазғы су тапшылығын ушықтыруы ықтимал.
Өзен бастаулары
АҚШ-тың батысындағы өзен желісінің 88%-ын бастау су ағындары құрайды және олар аймақтың жер үсті сумен қамтамасыз етілуінің едәуір бөлігін қамтамасыз етеді. NAU жетекшілігімен жүргізілген зерттеу 11 штаттағы 115 су жинау алабы бойынша 75 жылдық деректерді қамтыды. Бұл жүйелер жер асты суларына қатты тәуелді, сондықтан олардың толығуындағы өзгерістер төменгі ағындағы судың қолжетімділігі үшін өте маңызды.
Ағын шыңдарының ығысуы
Су жинау алаптарының барлық санаттарында базалық ағынның шыңы бұрынғыға қарағанда ертерек басталады. Жылыну қардың ерте еруіне және жауын-шашынның жаңбыр үлесінің артуына әкеліп, жаздың аяғында жер асты суларының толығуын азайтады. Базалық ағын қыстың аяғы мен көктемнің басында артқанымен, маусым мен шілде айларында айтарлықтай төмендеп, сұраныстың шыңымен сәйкес келмейді.
Ғасыр соңына дейінгі болжамдар
Ағымдағы климаттық үрдістер сақталған жағдайда, базалық ағын 2100 жылға қарай 45–65%-ға қысқаруы мүмкін. Машиналық оқыту модельдері болашақ ағынның ең күшті болжаушысы ретінде ландшафттың алдыңғы ылғалдылығын көрсетті. Жылыну мен қуаңшылық бұл шығындарды су жинау алаптарының барлық төрт түрінде күшейтеді деп күтілуде. NAU зерттеушілері жедел өзгерістерді бақылау үшін өзен бастауларындағы мониторингті кеңейтуге шақырады. Сусактауыштарды басқару немесе су үнемдеу шаралары болжанған қысқаруды өтей ала ма, жоқ па, әлі күнге дейін түсініксіз болып қалуда.
Бұдан әрі
NAU зерттеушілері жедел өзгерістерді бақылау үшін өзен бастауларындағы мониторингті кеңейтуге шақырады. Сусактауыштарды басқару немесе су үнемдеу шаралары болжанған қысқаруды өтей ала ма, жоқ па, әлі белгісіз.
1 дереккөз
NAU зерттеушілері: АҚШ-тың батыс өзендерінің базалық ағыны ғасыр соңына қарай 45–65%-ға төмендеуі мүмкін
