Иран АҚШ-қа қарсы тежеуде стратегиялық артықшылыққа ие — сарапшылар
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Президент Трамптың Иранға жаппай соққы беруден бірнеше рет бас тартуы стратегиялық теңгерімді Тегеран пайдасына өзгертті. Ислам республикасы аймақтағы прокси-шабуылдарын кеңейтіп, Парсы шығанағы көршілерін нысана болатынын ескертті, ал АҚШ-тың Ормуз бұғазында кеме қатынасы туралы Оманмен келіссөздері соңғы кезеңге аяқ басты. Теңгерімнің өзгеруі Трамптың Иранмен соғыс және экономика мәселелеріндегі рейтингі құлдырап, қарашадағы аралық сайлау қарсаңында жүріп жатыр.
Иранның тежеудегі артықшылығы
Сарапшылар Иран мен оның одақтастары қарсыластың әлсірегенін сезіп, жанжалды созбаққа салуға ұмтылып отыр дейді. Әскери-теңіз аспирантурасынан Афшон Остовар Financial Times-қа: «Соғыс ұзарған сайын, Иран жауларының табандылығы әлсірей береді», – деді. Израиль барлауының бұрынғы қызметкері Деннис Цитринович Иранның тежеудегі стратегиялық артықшылығын елемеу барған сайын қиындап бара жатқанын атап өтті. Өткен аптада Трамп жаңа шабуылды мақұлдап, кейін одақтастардың дипломатияға шақырған өтінішін желеу етіп, тағы да бас тартты.
Прокси арқылы эскалация және ескертулер
Иран прокси-күштерді, соның ішінде Баб-әл-Мандеб бұғазы арқылы Қызыл теңіздегі кеме қатынасына қауіп төндіріп отырған йемендік хуситтерді пайдаланып, қоршалған Ормуз бұғазын айналып өтпекші. Өткен аптада Иран АҚШ-тың Орталық қолбасшылығы сипаттағандай, АҚШ базаларына «тосын шабуыл жасау әрекетін» жүзеге асырып, бір ай бұрын Иорданияда америкалық әскерилердің қазасынан кейін Трамптың қызыл сызығын кесіп өтті. Тегеран Парсы шығанағы елдерін бомбалау қайта басталса, олардың да нысана болатынын ескертіп, өзінің алысқа ұшатын құралдарының АҚШ-тың әуе шабуылына қарсы қорғанысын бұзып өту қабілетін көрсетті.
Оманмен дипломатиялық терезе
Иран Ормуз бұғазында кеме қатынасын қалпына келтіру туралы Оманмен келіссөздер соңғы кезеңде екенін хабарлады, деп мәлімдеді Al Jazeera. Дипломатиялық арна Трамптың соғыс және экономика жөніндегі рейтингтері құлдырап, тіпті республикашылдар арасында да қолдау азайып жатқан кезде жанданды. Иран дипломаты Wall Street Journal-ға Тегеран Трамптың саяси осалдығын пайдалануға дайын екенін және келіссөздер сәтсіз аяқталса, алдын ала соққы беру мүмкіндігін қарастыратынын айтты. Дүние жүзіндегі мұнай және мұнай өнімдерінің қорлары күрт азайып, сарапшылар бұғаз ашылмаса, «резервуарлар түбіне жету» мүмкіндігін ескертуде. Оманның делдалдығымен өтіп жатқан келіссөздер аяқталуға жақын деп хабарланғанымен, Трамптың жеңіліс ретінде қабылдануы мүмкін шарттарды қабылдайтыны белгісіз.
Бұдан әрі
Омандағы келіссөздердің нәтижесі алдағы күндері жариялануы ықтимал және бұл Трамп әкімшілігінің тарапынан шешуші сәт болады. Дипломатия сәтсіздікке ұшыраса, Иран алдын ала соққыларға барып, АҚШ-тағы аралық сайлау алдында толыққанды соғыс қатерін арттыруы мүмкін.
2 дереккөз
Иран АҚШ-қа қарсы тежеуде стратегиялық артықшылыққа ие — сарапшылар
