Қырғызстанның Қытайға экспортының 98%-ға құлдырауы санкцияларды айналып өтумен байланысты; Қазақстан саудасы 25%-ға өсті
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
2026 жылдың бірінші жартыжылдығында Қырғызстанның Қытайға экспорты 98%-ға құлдырап, 75 миллион долларды құрады, ал бұған дейінгі өсім Ресейге санкцияларды айналып өтумен байланысты болуы мүмкін деген болжамдар бар. Бұл ретте, Қытайдың Орталық Азия елдерімен тауар айналымы 6,5%-ға өсіп, 52,94 миллиард долларға жетті, бұл негізінен Қазақстан мен Өзбекстанның есебінен болды.
Жалпы сауда өсімі
Қытайдың бес Орталық Азия елімен жалпы тауар айналымы 2026 жылдың қаңтар-маусым айларында 52,94 млрд долларға жетіп, өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 6,5%-ға өсті. Қытайдың профициті 34,94 млрд долларды құрады, ал импорт 18 млрд доллар болды. Ең ірі серіктес Қазақстан — 27,2 млрд доллар, одан кейін Өзбекстан (8,87 млрд), Қырғызстан (9,7 млрд), Тәжікстан (2,35 млрд) және төмендеуді көрсеткен Түрікменстан.
Қырғыз экспортының құлдырауы
Қырғызстанның Қытайға экспорты 2025 жылдың бірінші жартыжылдығындағы 3,89 млрд доллардан 2026 жылдың сәйкес кезеңінде 75 млн долларға дейін құлдырады — бұл 98% төмендеу. Қытайдан импорт та 10,36 млрд доллардан 9,63 млрд долларға дейін қысқарды. Билік бұл күрт ауытқуды түсіндірмеді, бірақ сарапшылар экспорттың бұрынғы өсуін республиканың Ресейге санкцияланған тауарларды жеткізу транзиттік хабы ретіндегі рөлімен, мүмкін алтын немесе бақыланбайтын басқа активтермен төлеу арқылы байланыстырады.
Қазақстан мен Өзбекстанның өсуі
Қазақстанның Қытаймен тауар айналымы 25%-ға өсіп, 27,2 млрд долларға жетті, бұл ретте Қытайдың Қазақстаннан импорты 57%-ға өсіп, 12,22 млрд долларды құрады, сауда тапшылығын қысқартты. Өзбекстан айналымды 31%-ға арттырып, 8,87 млрд долларға жеткізді, бірақ оның тапшылығы ұлғайды: қытай экспорты 7,65 млрд доллар, ал өзбек экспорты 1,22 млрд доллар болды. Тәжікстан сауданы 15%-ға өсіріп, 2,35 млрд долларға жеткізді, қытай экспорты басым. Түрікменстан деректері төмендеуді көрсетті.
Бұдан әрі
Қытай кеден басқармасы қырғыз статистикасындағы ауытқуға түсініктеме бермеді. Халықаралық органдар алдағы айларда бұл сауда ағындарын бақылауды күшейте ме, жоқ па, белгісіз.
1 дереккөз
Қырғызстанның Қытайға экспортының 98%-ға құлдырауы санкцияларды айналып өтумен байланысты; Қазақстан саудасы 25%-ға өсті
