Қазақстанның Еуропаға ұсынған минералдық жеткізілімі Ресей арқылы өтетін мұнай дәлізіне тәуелді күйінде қалып отыр
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Маусымда президент Тоқаев Қазақстанды сирек кездесетін минералдарды өңдеу және ұзақ мерзімді сатып алу бойынша Еуропаның серіктесі ретінде таныстырды. Бір айдан соң Новороссийск маңындағы КТК терминалына дрон шабуылдары мұнай экспортының негізгі бағытын уақытша бұзып, өндіруді қысқартты. Бұл оқиға Қазақстан мұнай экспортының 80%-дан астамы өтетін Ресей арқылы дәлізге құрылымдық тәуелділікті ашып көрсетті.
Минералдарды әртараптандыру ұсынысы
Қазақстан Брюссельге ЕО-ның сыни шикізат тізіміндегі 34 материалдың 21-ін жеткізе алатынын мәлімдеп, Қытайдан тыс өңдеу және ұзақ мерзімді сатып алу базасы ретінде өзін таныстырды. Тоқаев үкіметі жергілікті өңдеу қуаттарын, зертханалар мен біліктілікті құру үшін еуропалық капитал мен технологияларды тартуға ұмтылып, кен экспорттаушыдан өңдеушіге дейін қосымша құн тізбегінде жоғарылауды көздейді. Бұл ұсыныс сонымен бірге Теңіз бен Қашағандағы ондаған жылдық мұнай инвестициялары арқылы қалыптасқан батыстық байланыстарды жаңарту әрекеті болып табылады.
Мұнай дәлізінің осалдығы
Минералдық бастамаға қарамастан, Қазақстан экономикасы шикі мұнайға тәуелді күйінде қалып отыр, Каспий құбыр консорциумы (КТК) құбыры экспорт көлемінің 80%-дан астамын қамтамасыз етеді. Құбыр Теңізден Ресей арқылы Қара теңіздегі Новороссийск терминалына дейін созылады. Шілдеде терминал маңындағы дрон шабуылдары жүк тиеуді уақытша тоқтатып, «Теңізшевройл» басқаратын кен орындарында өндіруді қысқартуға әкелді. Бұл оқиға Қазақстанның бақылауынан тыс экспорттық бағыттың валюта түсімдерін қалай бұзуы мүмкін екенін айқындады.
Болашақ жеткізу тізбегін қаржыландыру
Минералды кен орындарын сенімді жеткізу тізбегіне айналдыру саяси мәлімдемелерден артықты талап етеді; геологиялық зерттеулер, өңдеу технологиялары, энергия, су және ұзақ мерзімді сатып алу міндеттемелері қажет. Астана оффтейк-келісімдерді өз ұсынысының орталығына қойып, еуропалық сұраныс бүгіннен бастап қаржыландырылуы тиіс, сол кезде ғана өндіріс бірнеше жылдан соң басталуы мүмкін деп мәлімдеді. Егер Еуропа өңдеудегі Қытайдың үстемдігіне балама іздесе, Қазақстандағы өндіру мен өңдеу қуаттарын қаржыландыруға көмектесуіне тура келеді.
Бұдан әрі
ЕО жыл соңында сыни шикізат бойынша серіктестіктерді қайта қарайды деп күтілуде, алайда мүше мемлекеттердің Қазақстанға минералды секторды қаржыландыру үшін қажет ұзақ мерзімді оффтейк-мәмілелерге келісетіні әлі белгісіз. Сонымен бірге, Астананың Ресей арқылы мұнай транзитіне тәуелділігі аз болашақты ілгерілетуіне қарамастан, КТК бағытының осалдығы экономикада тәуекел үстемесін сақтап қалуы мүмкін.
1 дереккөз
Қазақстанның Еуропаға ұсынған минералдық жеткізілімі Ресей арқылы өтетін мұнай дәлізіне тәуелді күйінде қалып отыр
