Вера Рубин обсерваториясы 3200 мегапиксельді камераның алғашқы суреттерін жариялады
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Вера Рубин обсерваториясы 2025 жылғы 23 маусымда әлемдегі ең үлкен цифрлық камера – 3200 мегапиксельді құрылғы түсірген алғашқы суреттерді жариялады. Суреттер АҚШ Ұлттық ғылым қоры мен Энергетика министрлігінің Ғылым басқармасы ұйымдастырған Вашингтондағы First Look шарасында таныстырылды. Дегенмен, «Ғарыш пен уақыт мұрасы» атты онжылдық шолудың ғылыми бағдарламасы 2026 жылы ғана басталды.
Камера мен телескоп
Көлемі шағын автокөліктей камера 189 сенсорда 3200 мегапиксельді құрайды. Ол шамамен 2650 метр биіктіктегі 8,4 метрлік Simonyi Survey телескопына орнатылған. Әрбір экспозиция аспанның толық Айдан 45 есе үлкен аумағын қамтиды және шолу оңтүстік аспанды қайталап сканерлеп, он жыл бойы әрнеше түнде сол аймақтарға оралады. Обсерватория мәліметінше, жоба шамамен екі онжылдыққа созылып, құны 810 миллион долларға жуық.
Шолу мақсаттары мен қараңғы материя
Обсерватория галактикалардың айналуы туралы еңбектері қараңғы материяның бар екендігіне алғашқы дәлелдерді берген Вера Рубиннің құрметіне аталған. «Ғарыш пен уақыт мұрасы» шолуы шамамен 20 миллиард галактика мен 17 миллиард жұлдызды каталогқа енгізіп, әр түнде 10–20 терабайт шикі деректер генерациялайды деп күтілуде. Қараңғы материя негізгі мақсаттардың бірі болып табылады, сонымен қатар шолу қазіргі саннан он есе көп, шамамен 37 000 жаңа транснептундық нысанды анықтауға бағытталған.
Тоғызыншы планетаны іздеу
Тоғызыншы планетаның бар болуы туралы гипотеза Калтехтен Константин Батыгин мен Майкл Браунның 2016 жылғы мақаласына негізделген, олар Нептуннан тыс бірнеше алыс нысандардың орбиталары кездейсоқ шашырамай, топтасып орналасқанын байқаған. Рубин мұндай планетаның бар-жоғын тексеруге арналған ең жақсы құралдардың бірі саналады, себебі қайталама сканерлеу қозғалатын немесе жарықтығын өзгертетін нысандарды автоматты түрде анықтауға мүмкіндік береді. Шолудың ғылыми бағдарламасы басталып, он жылға созылады, деректер мерзімді түрде жарияланып отырады.
Бұдан әрі
Шолу барысында деректердің кезекті жарияланымдары күтілуде. Алайда, обсерваторияның тоғызыншы планетаның бар екенін растайтыны немесе орбиталардың топтасуын басқа себептермен түсіндіретіні әзірге белгісіз.
1 дереккөз
Вера Рубин обсерваториясы 3200 мегапиксельді камераның алғашқы суреттерін жариялады
