Азиядағы өмір сүру ұзақтығының өсуі денсаулықтағы алшақтықты жасырады
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
1990-2023 жылдар аралығында Азияның 34 елінде өмір сүру ұзақтығы айтарлықтай өсті, ең жоғары жылдық өсім Оңтүстік Азияда байқалды. Дегенмен, өмір сүру ұзақтығы мен салауатты өмір сүру ұзақтығы арасындағы жаһандық алшақтық 8,8 жылдан 10,7 жылға дейін ұлғайып, созылмалы аурулардың ауыртпалығы артқанын көрсетеді.
Өмір сүру ұзақтығының үрдістері
Nature журналында жарияланған Global Burden of Disease 2023 зерттеуіне сәйкес, 1990-2023 жылдар аралығында Азияның 34 елі мен аумағында өмір сүру ұзақтығы өсті. Ең жоғары жылдық өсім Оңтүстік Азияда, ал ең төмені жоғары табысты Азия-Тынық мұхиты аймағында тіркелді. Орталық Азияда, Шығыс Азияда және жоғары табысты аймақтарда жүрек-қан тамырлары ауруларынан болатын өлім-жітімнің төмендеуі өсудің негізгі факторы болды, ал Оңтүстік және Оңтүстік-Шығыс Азияда диареялық аурулар мен туберкулездің азаюы үлкен үлес қосты.
Пандемияның әсері
2019-2023 жылдар аралығында Азияның бірнеше аймағында өмір сүру ұзақтығы негізінен COVID-19 пандемиясына байланысты төмендеді. Пандемияның бірінші жылында өмір сүру ұзақтығы екі жылға жуық қысқарды. Зерттеу өмір сүру ұзақтығының өзгеру себептері мен қауіп факторлары аймақ пен елге қарай айтарлықтай ерекшеленетінін атап көрсетеді.
Салауатты өмір сүрудегі алшақтық
Орташа жаһандық өмір сүру ұзақтығы 1990 жылы 64,6 жастан 2023 жылы 73,8 жасқа дейін өссе, салауатты өмір сүру ұзақтығы 55,9 жастан 63,1 жасқа дейін ғана артты, деп хабарлайды Tengrinews сол зерттеуге сілтеме жасап. Өмір сүру ұзақтығы мен салауатты өмір сүру арасындағы алшақтық 1990 жылы 8,8 жылдан 2023 жылы 10,7 жылға дейін өсті, бұл адамдардың созылмалы аурулар мен мүгедектікпен көбірек уақыт өткізетінін білдіреді. 2023 жылы адамдар өмірінің шамамен 14,5%-ын нашар денсаулық жағдайында өткізді. Зерттеу мерзімінен бұрын болатын өлім-жітім мен теңсіздікті азайту үшін аймақтық және ұлттық деңгейде белсенді саясатты жүргізуге шақырады.
Бұдан әрі
Денсаулық сақтау жүйелерінің созылмалы аурулардың өсіп келе жатқан ауыртпалығына және жұқпалы ауру қаупіне бейімделе алатыны белгісіз. Аймақтық саясаттың бұл алшақтықты қысқартуға қаншалықты әсер ететіні әлі анық емес.
3 дереккөз
Азиядағы өмір сүру ұзақтығының өсуі денсаулықтағы алшақтықты жасырады
