Физиктер жарықтан қара құрдым жасап, Хокинг сәулеленуінің кері әсерін байқады
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Физиктер оптикалық талшықта жарықтан жасалған модельдік қара құрдымнан Хокинг сәулеленуін алып, оның қара құрдымға кері әсерін алғаш рет байқады. 1 шілдеде Nature журналында жарияланған эксперимент стандартты теория бұзылуы тиіс режимде де сәулеленудің жылулық спектрін растады. Нәтиже кванттық физика, жалпы салыстырмалылық теориясы және термодинамика арасындағы өзара әрекеттесу туралы сирек түсінік береді.
Эксперимент
Халықаралық топ оптикалық талшықтары бар үстелдік қондырғыны пайдаланып, жарықтан қара құрдымның аналогын жасады. Қозғалатын орта – талшықтың сыну көрсеткішін өзгертетін жарық импульсі – оқиға көкжиегі ретінде әрекет етіп, екінші зондтаушы импульсті ұстады. Зерттеушілер Хокинг сәулеленуін және оның кері әсерін – қара құрдымның пішінін өзгертетін энергетикалық кері байланысты анықтады. Вейцман институтынан Ульф Леонхардт басқарған зерттеу 1 шілдеде Nature журналында жарияланды.
Хокинг сәулеленуін растау
Шығарылған жарық Хокингтің болжамына сәйкес келді: белгілі бір температурасы мен спектрі бар, жоғары жиіліктерде әлсірейтін жылулық жарқыл. Бұл қара құрдымның әдеттегі сипаттамасы бұзылуы тиіс режимде де орындалды. 1974 жылы болжанған Хокинг сәулеленуі әдетте үйлеспейтін үш теория – кванттық механика, жалпы салыстырмалылық теориясы және термодинамика – тоғысында пайда болады.
Қара құрдымның булануы үшін маңызы
Байқалған кері әсер – нақты қара құрдымдардың баяу булануына әкелуі мүмкін кішкентай серпілістің алғашқы белгісі. Астрономдар нақты қара құрдымдардан Хокинг сәулеленуін оның әлсіздігіне байланысты ешқашан анықтаған жоқ. Зертханалық аналогтар физиктерге сәйкес теңдеулерді бақыланатын жағдайларда тексеруге мүмкіндік береді.
Бұдан әрі
Команда күштірек кері әсерлерді зерттеу және Хокинг теориясының қосымша болжамдарын тексеру үшін аналогты жетілдіруді жоспарлап отыр. Нәтижелерді нақты астрофизикалық қара құрдымдарға таратуға бола ма, әлде кванттық-гравитациялық масштабта жаңа физика пайда бола ма, бұл белгісіз.
1 дереккөз
Физиктер жарықтан қара құрдым жасап, Хокинг сәулеленуінің кері әсерін байқады
