Алматыдағы ЖЭО-3 мердігері эмираттық құрылымдар арқылы жасырылған
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Алматыдағы ЖЭО-3 реконструкциясы – көмірден газға көшудің негізгі жобасы – 266 млрд теңгеге бағаланып, оны қазақстандық ЖШС консорциумы жүргізуде. Барлық компаниялар түптеп келгенде БАӘ-нің еркін экономикалық аймақтарында тіркелген анонимді фирмаларға тиесілі, бенефициарлары жария етілмеген. Дегенмен, тізбектегі бір компанияның еліміздегі ірі дәріхана желісінің иесі, соңғы жылдары көлеңкеде қалуды қалайтын белгілі кәсіпкер Қайрат Итемгеновке қатысы болуы мүмкін.
Келісімшарт және консорциум
ЖЭО-3 реконструкциясына келісімшарт 2023 жылғы қыркүйекте «Алматы электр станциялары» АҚ («Самұрық-Энерго» еншілес ұйымы) мен KBI Energy Group және «Энерго Спец Строй» консорциумы арасында жасалды. Жоба құны 2026 жылғы сәуірде ҚҚС өсіміне байланысты 266,14 млрд теңгеге дейін өсті, бұл «АлЭС» активтерінің 45%-ын құрайды. KBI Energy Group 100% БАӘ-нің еркін экономикалық аймағында тіркелген USI Management-FZCO компаниясына тиесілі, ал «Энерго Спец Строй» – сол аймақтағы AGM Management-FZCO-ға.
Меншіктің ашық еместігі
Екі эмираттық бас компания да еркін экономикалық аймақ компаниялары (FZCO/FZE) болып табылады және өздерінің түпкілікті бенефициарларын жария етпейді. Ресми түрде олар байланыссыз көрінгенімен, Orda.kz олардың арасындағы байланысты дәлелдеді. Тексеру кезінде KBI Energy Group-тың банктік шоттары, мүлкі және көліктері тыйым салынған, сондай-ақ нотариаттық әрекеттерге тыйым салынған. «Самұрық-Энерго» басқарма төрағасы Қайрат Мақсұтов бас компанияның тіркелген елін нақтылай алмай, тыйым салуды ребрендингтен кейінгі ескі қарыздармен түсіндірді.
Ықтимал бенефициар
Құжаттар мен қайта ұйымдастыру деректері тізбектегі бір компанияның Қазақстандағы ірі дәріхана желісінің иесі Қайрат Итемгеновке қатысы болуы мүмкін екенін көрсетеді. Итемгенов соңғы жылдары көлеңкеде қалуды қалайды. Тергеу жүйелік ашық еместікті анықтады: 2026 жылғы көктемде бірнеше шенеунік, оның ішінде энергетика вице-министрі Сұңғат Есімханов және бұрынғы бірінші вице-премьер Роман Скляр Көкшетау, Семей және Өскемендегі үш жаңа ЖЭО-ның құны 1,5 трлн теңгеге жуық құрылысының бас мердігерін жариялай алмады.
Бұдан әрі
ЖЭО-3 реконструкциясын 2026-2027 жылдардағы жылыту маусымына дейін аяқтау жоспарланған, бірақ активтерге тыйым салу және меншіктің ашық еместігі жобаның орындалуын күмәнға қалдырады. Биліктің ашықтықты талап ететіні немесе жасырын меншік құрылымы маңызды энергетикалық ауысуды кешіктіретіні әлі белгісіз.
1 дереккөз
Алматыдағы ЖЭО-3 мердігері эмираттық құрылымдар арқылы жасырылған
