АҚШ Сауд Арабиясына уран байытуға келісті
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Трамп әкімшілігі Сауд Арабиясына азаматтық атом энергетикасы үшін уранды өз бетінше байытуға рұқсат беретін келісімнің шарттарына алдын ала келісті, деп хабарлайды Deutsche Welle. Келісімде Эр-Риядтың ядролық қарудан бас тартуы және МАГАТЭ-нің кеңейтілген тексерулеріне қатысты қатаң кепілдіктер жоқ. Сарапшылар Қосымша хаттамаға қосылмай уран байыту Сауд Арабиясының ядролық қаруға жолын қысқартуы мүмкін деп ескертеді.
Келісім шарттары
Трамп әкімшілігі Сауд Арабиясымен азаматтық ядролық энергетика саласындағы ынтымақтастық туралы алдын ала келісімге қол жеткізді, бұл корольдікке уранды өз бетінше байытуға мүмкіндік береді. Келісім 2025 жылдың күзінде аяқталды, бірақ әлі АҚШ президенті қол қойған жоқ, деп хабарлайды CNN. Негізгі мәселе – Эр-Риядтың ядролық қарудан бас тарту және МАГАТЭ-нің кеңейтілген тексерулеріне жол беру міндеттемелерінің болмауы.
Таралу қаупі
CNN сұхбат берген сарапшылар МАГАТЭ-нің Қосымша хаттамасына қосылмай уран байыту Сауд Арабиясының ядролық қаруға жолын айтарлықтай қысқартуы мүмкін деп ескертеді. Тәжікстан ханзадасы Мұхаммед бен Салман бұған дейін Иранда ядролық қару пайда болған жағдайда корольдік те оған ұмтылатынын мәлімдеген. Келісім АҚШ пен Израильдің Иранға қарсы соғысы аясында жүзеге асып, қол қоюды баяулатты.
МАГАТЭ кепілдіктерінің болмауы
Транскриптте келісім Сауд Арабиясына уранды БҰҰ-ның қатаң тексерулерінсіз байытуға мүмкіндік беретіні, әдетте құпия ядролық қару бағдарламаларын болдырмау үшін қолданылатыны айтылған. Сондай-ақ келісім 2025 жылдың қазан айында аяқталғаны, мақаладағы «күз 2025» сілтемесінен бір ай бұрын, және қол қоюдың кешігуі Трамптың Иранды бомбалауымен тікелей байланысты екені көрсетілген.
Аймақтық ядролық қару жарысы қаупі
Транскрипт АҚШ пен Сауд Арабиясы арасындағы келісім Таяу Шығыста ядролық қару жарысын тудыруы мүмкін екенін ескертеді. АҚШ-тың негізгі одақтасы Израиль стратегиялық тұзаққа түсіп отыр. Талдау уранды байыту технологиясы ядролық қару жасауға тікелей жол екенін көрсетеді.
Бұдан әрі
Келісім президент Трамптың қолын күтіп тұр, бірақ мерзімдері белгісіз. АҚШ келісім аяқталғанға дейін қосымша таратпау кепілдіктерін ала ала ма, бұл анық емес.
4 дереккөз
АҚШ Сауд Арабиясына уран байытуға келісті
