Зерттеу: су қоймаларының деоксигенациясы Жер тұрақтылығына қауіп төндіреді
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Limnology and Oceanography журналындағы жаңа шолу мұхиттарда, көлдерде және өзендерде оттегінің жылдам жоғалуы Жерді қайтымсыз салдарлармен «қауіпсіз емес кеңістікке» итермелейтінін ескертеді. Зерттеу еріген оттегінің мөлшерін планетарлық шекаралар жүйесіне қосуды ұсынады. Дегенмен, бұл ұсыныстың ресми түрде қабылданатыны әзірге белгісіз.
Планетарлық шекаралар жүйесі
Алғаш рет 2009 жылы ұсынылған жүйе климаттың өзгеруі, мұхиттың қышқылдануы және биоәртүрліліктің жоғалуын қоса алғанда, Жердің тоғыз сыни процесін анықтайды. Авторлар су қоймаларының деоксигенациясы барлық тоғыз шекарамен әрекеттесіп, қауіптерді күшейтетінін айтады. Санта-Барбарадағы Калифорния университетінің жетекші авторы Эрика Феррер зерттеу деоксигенацияның жаһандық қауіп ретіндегі мәртебесін көтеруге бағытталғанын мәлімдеді.
Себептері мен салдары
Су қоймаларының деоксигенациясы ең алдымен антропогендік жылыну, қоректік заттардың шамадан тыс ластануы және судың желдетілуіндегі өзгерістерден туындайды. Оттегінің жоғалуы климатты реттейтін биологиялық және химиялық процестерді бұзады және микроорганизмдерден балықтар мен акулаларға дейінгі су тіршілігіне қауіп төндіреді. Тіпті ауамен тыныс алатын теңіз сүтқоректілері де олардың жемі мен мекендеу ортасының өзгеруіне байланысты зардап шегеді.
Зерттеудің шығу тегі мен мақсаттары
Феррер мен Скриппс биологиялық океанографы Лиза Левин мақаланы 2019 жылы Мадридтегі COP25-тен кейін ойластырды. Олар шолу ғалымдар мен саясаткерлерді деоксигенацияны басқа планетарлық стрессорлармен бірге қарастыруға итермелейді деп үміттенеді. Феррер деоксигенацияны жүйеге қосу оның Жер тұрақтылығына әсерін түсінуге көмектесетінін атап өтті.
Оңтүстік Африкадағы балық қорына қауіп
Оңтүстік Африкадағы теңіз ғалымдары теңіз температурасының көтерілуі оттегі деңгейінің төмендеуіне әкеліп, балық қорына қауіп төндіретінін ескертеді. Кейбір балық түрлері суық суларға көшкендіктен, жағалаудағы шағын балық аулау қауымдастықтары әсіресе осал.
Бұдан әрі
Зерттеуді алдағы климаттық конференциялардағы талқылауларда пайдалану күтілуде. Планетарлық шекаралар жүйесінің еріген оттегін оныншы шекара ретінде ресми түрде қосатыны белгісіз.
2 дереккөз
Зерттеу: су қоймаларының деоксигенациясы Жер тұрақтылығына қауіп төндіреді
