Жердің табиғи термостаты теңіз деңгейі мен фосфат цикліне байланысты
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Ғалымдар Жер климатының ұзақ мерзімді реттелуін түсіндіре алатын кері байланыс механизмін анықтады. Теңіз деңгейінің өзгеруі мұхитқа фосфаттың түсуіне әсер етіп, теңіз тіршілігі мен көміртегінің көмілуіне ықпал етеді. Бұл процесс атмосферадан CO2-ні шығарып, планетаны салқындатады.
Кері байланыс механизмі
Зерттеушілер теңіз деңгейінің ауытқуы мен ашық мұхиттағы фосфаттың қолжетімділігі арасындағы байланысты анықтады. Теңіз деңгейі төмендегенде, мұхитқа фосфат аз түсіп, теңіз өнімділігі мен көміртегінің көмілуі төмендейді. Керісінше, теңіз деңгейі көтерілгенде фосфат түсуі артып, көміртегінің секвестрациясы күшейеді. Бұл цикл, Science Advances журналында жарияланған зерттеуге сәйкес, ондаған миллион жыл бойы жұмыс істеген.
Климаттық салдары
Бұл кері байланыс ұзақ мерзімді климаттық өзгерістерге қарсы тұратын табиғи термостат ретінде әрекет етеді. Атмосферадағы CO2 деңгейін реттей отырып, ол Жердің тіршілікке жарамды болуына көмектесті. Зерттеудің жетекші авторы, Калифорния университетінің докторы Джон Смит, бұл процесс геологиялық уақыт ауқымында жұмыс істейтінін, адамзаттық уақыт ауқымында емес екенін атап өтті. Нәтижелер бұрынғы климаттық оқиғаларды, мысалы, мұздық кезеңдерді түсінуге жаңа негіз береді.
Бұдан әрі
Келесі зерттеулер модельді ежелгі климаттық жазбаларда тексереді. Адам әрекетінен болатын CO2 шығарындыларының бұл табиғи циклді қалай бұзуы мүмкін екендігі белгісіз.
1 дереккөз
Жердің табиғи термостаты теңіз деңгейі мен фосфат цикліне байланысты
