Қазақстанның Конституциялық соты президенттік мерзімді нөлге келтірді
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қазақстанның Конституциялық соты 7 шілдеде жаңа Конституция күшіне енгеннен бастап жоғары лауазымды тұлғалардың өкілеттік мерзімдері нөлге келтірілетінін анықтады, бұл президент Қасым-Жомарт Тоқаевқа қайта сайлануға жол ашады. Шешім Тоқаев әкімшілігінің қайта сайлану мүмкіндігі туралы сұрауы бойынша қабылданды. Дегенмен, Тоқаевтың ағымдағы мерзімі 2029 жылы аяқталады, ал оның қайта сайлануға ниеті әлі ресми түрде жарияланған жоқ.
Сот шешімі
Қазақстанның Конституциялық соты 7 шілдеде 2026 жылғы Конституцияның күшіне енуі президент Қасым-Жомарт Тоқаевты қоса алғанда, жоғары лауазымды тұлғалардың өкілеттік мерзімдерін нөлге келтіретінін анықтады. Сот 1995 жылғы Конституция бойынша қызмет атқарған лауазымды тұлғалардың жаңа негізгі заң бойынша қайта сайлануы немесе тағайындалуы мүмкін екенін көрсетті. Шешім президентке, Конституциялық сот судьяларына, Жоғарғы сот төрағасына және Бас прокурорға қатысты, олар жаңа Конституция бойынша бір мерзімнен артық қызмет атқара алмайды.
Тоқаевтың жолы
Тоқаев алғаш рет 2019 жылғы наурызда Нұрсұлтан Назарбаевтың отставкасынан кейін уақытша мемлекет басшысы ретінде президент болды. Ол 2019 жылғы маусымда сайланды, содан кейін 2022 жылы президенттік мерзімді бір мерзіммен шектеген конституциялық референдумнан кейін өткен кезектен тыс сайлауда жеңіске жетіп, оны өзінің «алғашқы жалғыз мерзімі» деп атады. Оның ағымдағы мерзімі 2029 жылы аяқталады, бірақ сот шешімі оған қайта сайлануға мүмкіндік береді, бұл есептеуді нөлге келтіреді.
Бұдан әрі
Шешім Тоқаевқа 2029 жылдан кейін жаңа мерзімге сайлану мүмкіндігін ашады, бірақ ресми мәлімдемелер әлі жасалған жоқ. Оппозициялық күштердің бұл шешімге дау айтуы немесе одан әрі конституциялық түзетулер енгізілуі мүмкін бе, белгісіз.
1 дереккөз
Қазақстанның Конституциялық соты президенттік мерзімді нөлге келтірді
