Екінші тоқсанда автокредиттерге сұраныс үштен бірге төмендеді
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қазақстан банктері 2026 жылдың екінші тоқсанында автокредит беруді өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 34%-ға қысқартты. Бұл Нацбанктің наурызда енгізген несиелеу ережелерін қатайтуынан кейін болды. Сонымен қатар, кредиторлар бизнеске валюталық несие берудің өскенін атап өтті.
Несие көлемінің төмендеуі
Нацбанк деректері бойынша, 2026 жылдың екінші тоқсанында автокредит беру көлемі 283 млрд теңгеден 187 млрд теңгеге дейін қысқарды. 34%-ға төмендеу 2020 жылдан бергі ең күрт тоқсандық құлдырау болды. Барлық ірі кредиторлар зардап шекті, Halyk Bank пен Kaspi Bank ең үлкен абсолютті қысқаруды көрсетті.
Реттеудің әсері
Нацбанк 2026 жылдың наурызында қамтамасыз етілмеген тұтыну несиелері бойынша тәуекел коэффициенттерін көтеріп, автокредит сомасының автомобиль құнына қатынасын шектеді. Банктер мақұлдау критерийлерін қатайтып, бастапқы жарнаны 30-40%-ға дейін көтерді. Бұл шара 2026 жылдың басында жылдық мәнде 18%-ға жеткен үй шаруашылықтарының қарыз өсімін салқындатуға бағытталған.
Бизнеске валюталық несие берудің өсуі
Тұтыну автокредиттеуінің қысқаруы аясында банктер бизнеске валюталық несие беруді 12%-ға, баламалы түрде 1,2 трлн теңгеге дейін арттырды. Бұл үрдіс теңгенің тұрақты болуы күтулері аясында корпорациялардың еуро мен доллардағы арзан қаржыландыруға сұранысын көрсетеді. Нацбанк хеджирленбеген валюталық қарыздардың тәуекелдері туралы ескертті.
Қарыз алушының төлем қабілетін бағалаудың жаңа ережелері
2026 жылғы 1 шілдеден бастап Қазақстанда қарыз алушылардың төлем қабілетін бағалаудың жаңа ережелері күшіне енді. Бұл ережелер автокредиттерді беру шарттарын одан әрі қатайтады деп күтілуде.
Автолизингке сұраныс төмен
Қарқынды жарнамаға қарамастан, Қазақстандағы автолизинг бағдарламасы күтілген сұранысқа ие болмады. Сарапшылар автолизинг іс жүзінде меншік құқығы бірден берілмейтін автонесие екенін атап өтті. Бағдарлама қолжетімділікті арттыру үшін оңтайландыруды қажет етеді.
Бұдан әрі
Нацбанк қыркүйекте макропруденциалды саясатты қайта қарауды жоспарлап отыр, үй шаруашылықтарының қарыз өсімі сақталса, шараларды қатайту мүмкін. Банктердің жаңа ережелерге бейімделуіне қарай автокредиттеудегі құлдыраудың сақталатыны белгісіз.
4 дереккөз
Екінші тоқсанда автокредиттерге сұраныс үштен бірге төмендеді
