Конституциялық сот ұлттық қауіпсіздікке қатер төнгенде интернетті өшіруге рұқсат берді
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Конституциялық сот 15 маусымда Ұлттық қауіпсіздік комитетіне (ҰҚК) интернет пен ұялы байланысты уақытша өшіруге рұқсат берді. Шешім 2022 жылғы тәртіпсіздіктер кезінде қолданылған тәжірибені заңдастырды. Дегенмен, құқық қорғаушылар бақылаудың болмауына алаңдаушылық білдіруде.
Сот шешімі
Конституциялық сот 15 маусымда Ұлттық қауіпсіздік комитетіне (ҰҚК) ұлттық қауіпсіздікке сыни қатер төнген жағдайда телекоммуникация желілерін уақытша өшіруге рұқсат берді. Шешім ҰҚК-нің заңнаманы нақтылау туралы өтініші бойынша қабылданды. Сот шаралар пропорционалды және уақытша болуы керек екенін атап өтті.
Құқықтық негіз
Шешім Ұлттық қауіпсіздік туралы заңның төтенше жағдайларда құқықтарды шектеуге жол беретін 36-бабына сілтеме жасайды. Сыншылар заң «сыни қатер» ұғымын нақты анықтамайтынын атап өтеді. Сот үкімет өшіруден кейін 24 сағат ішінде парламентке хабарлауы керек деп қосты.
Құқық қорғаушылардың алаңдаушылығы
Human Rights Watch және жергілікті белсенділер бұл шешімді айыптап, оны пікір қайшылығын басу үшін пайдалануға болатынын айтты. 2022 жылғы қаңтардағы наразылықтар кезінде билік бірнеше күн бойы мобильді интернетті өшіріп, миллиондаған адамға әсер етті. Сот шешімі енді мұндай әрекеттерге құқықтық негіз жасайды.
Ресми өлім саны 225
2022 жылғы қаңтардағы Қазақстандағы наразылықтардан қаза тапқандардың ресми саны үкіметтің соңғы деректері бойынша 225 адамды құрайды. Бұл көрсеткіш бұрынғы хабарламаларға қарама-қайшы келеді және толқулар кезіндегі зорлық-зомбылық ауқымын көрсетеді.
Бұдан әрі
Үкімет үш ай ішінде заңға тәуелді актілерді әзірлеуі керек. Парламенттің бақылауды күшейту немесе мерзім енгізу үшін заңға түзетулер енгізуге тырысатыны белгісіз.
2 дереккөз
Конституциялық сот ұлттық қауіпсіздікке қатер төнгенде интернетті өшіруге рұқсат берді
