«Конденсат» ЗҚО зауыты Ресейдегі ШҰҚ шабуылынан кейін шикізатсыз қалу қаупінде
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Батыс Қазақстан облысындағы «Конденсат» мұнай өңдеу зауыты Ресейдің ТАНЕКО зауытына ШҰҚ шабуылынан кейін шикізат жеткізілімінің үзілуіне тап болуы мүмкін. 2024 жылдың ақпанынан бері ТАНЕКО қазақстандық зауытқа нафта мен газ конденсатын жеткізіп келді. Ресейлік шикізатсыз кәсіпорын жылдар бойы ең төменгі жүктемемен жұмыс істеді.
Шикізат жеткізілімінің үзілуі
«Татнефть» компаниясына тиесілі ТАНЕКО мұнай өңдеу зауыты ШҰҚ шабуылынан кейін екі бастапқы өңдеу қондырғысын тоқтатты, бұл өртке әкелді. 2024 жылдың ақпанынан бері зауыт «Конденсат» үшін нафта мен газ конденсатының жалғыз жеткізушісі болды. Маусым айында «Конденсат» К-5 класты Аи-92 және Аи-95 бензинін шығару үшін 20 мың тонна ресейлік шикізатты өңдеуді жоспарлаған. Аи-95 бензинінің алғашқы партиясы 3,2 мың тонна көлемінде Грузияға сатылды.
Тарихи қуат шектеулері
1997 жылы Қарашығанақ маңында салынған «Конденсат» зауыты бастапқыда тұрақсыз газ конденсатын сатып алушылардың бірі бола отырып, сәтті жұмыс істеді. Алайда 2011 жылы КПО консорциумы өзінің тұрақтандыру кешенін салып, ҚТҚ арқылы экспорттай бастады, бұл «Конденсатты» шикізат базасынан айырды. Содан бері кәсіпорын қуатының 5–15% деңгейінде жұмыс істеді. Қазақстанның мұнай өңдеуді дамыту жобасында «Конденсатты» шикізатпен жүктеу мүмкіндігі қарастырылған, бұл қосымша 221 мың тонна бензин және 225 мың тонна дизель отынын шығаруға мүмкіндік береді.
Меншік және контекст
«Конденсат» зауыты Forbes тізіміне енген кәсіпкер Серік Жүнісовке қатысты. Кәсіпорынның сыртқы жеткізілім соққыларына осалдығы қазақстандық мұнай өңдеу секторының ресейлік шикізатқа тәуелділігін көрсетеді. ТАНЕКО-ға жасалған ШҰҚ шабуылы энергетикалық инфрақұрылым үшін трансшекаралық тәуекелдерді көрсетеді.
Қазақстанның мұнай экспорты статистикасы 2022
2022 жылы Қазақстан 65 миллион тоннадан астам мұнай мен газ конденсатын экспорттап, 47 миллиард АҚШ долларына жуық табыс алды. Бұл 2021 жылмен салыстырғанда құндық көрсеткіште 51 пайызға артық, деп хабарлайды Қазақстан Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитеті. Қазақстан мұнайының негізгі импорттаушысы Италия болды.
Орынбор газ өңдеу зауытына шабуыл
2025 жылғы 19 қазанда Орынбор газ өңдеу зауыты (ОГӨЗ) ұшқышсыз ұшақтармен шабуылға ұшырады. Зауыт жеңіл көмірсутектердің кең фракциясын (ШФЛУ) өңдейді және пропан, бутан және газ бензинін шығарады. Бұл кәсіпорын газ конденсатын өңдеудің негізгі торабы болып табылады, ол Конденсат сияқты мұнай өңдеу зауыттарына шикізат ретінде пайдаланылады.
Бұдан әрі
«Конденсат» басшылығы шикізаттың балама көздерін іздеуі немесе ресейлік жеткізушілермен келіссөздер жүргізуі мүмкін. Зауыттың тағы бір ұзақ мерзімді минималды жүктеме кезеңін болдырмау үшін жеткілікті көлемдегі жеткізілімді қамтамасыз ете алатыны белгісіз.
4 дереккөз
«Конденсат» ЗҚО зауыты Ресейдегі ШҰҚ шабуылынан кейін шикізатсыз қалу қаупінде
