Иран мен АҚШ 14 тармақты ядролық келісімге жақын
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Иран мен АҚШ уран байыту шектеулері мен мұнай экспорты квоталарын қамтитын 14 тармақты келісімді пысықтап жатыр, деп хабарлайды Exclusive.kz. Келісім шарттардың расталған орындалуы үшін санкцияларды ішінара алып тастауды көздейді, алайда түпкілікті бекіту әлі өткен жоқ.
Келісім жобасы
Exclusive.kz хабарлауынша, жоба Ирандағы уран байыту деңгейіне және мұнай экспортын ұлғайту тетігіне қатысты 14 тармақты қамтиды. Келіссөзшілер Халықаралық атом энергиясы агенттігінің (МАГАТЭ) қатысуымен верификация хаттамаларын келісті. Мәтін құпия болып қалады, бірақ дереккөздер 18 ай ішінде кезең-кезеңімен іске асыруды көрсетеді.
Санкциялар және мұнай
Ұсынылған шарттар бойынша АҚШ Иранның мұнай экспортына салынған санкцияларды алып тастап, тәулігіне 1,5 млн баррельге дейін рұқсат береді. Оның орнына Иран байытуды 3,67%-ке дейін шектейді және МАГАТЭ инспекторларына мәлімделмеген нысандарға қол жеткізуге мүмкіндік береді. Келісім баллистикалық зымырандарды немесе аймақтық проксилерді қозғамайды, олар бөлек келіссөз тректері болып қалады.
Келісім мерзімі бойынша келіспеушілік
АҚШ пен Иран атысты тоқтату режимін ұзарту туралы алдын ала келісімге қол қою мерзіміне қатысты қарама-қайшы мәліметтер береді. АҚШ президенті Дональд Трамп пен пәкістандық делдалдар өзара түсіністік туралы меморандум жексенбіде қол қойылатынын айтады, ал Иран Сыртқы істер министрлігі мұндай мерзімді жоққа шығарады.
Ормуз бұғазының ашылуы
Транскриптте «Қағидаттар декларациясы» ақыр соңында Ормуз бұғазын — жаһандық мұнай жөнелтулері үшін стратегиялық су жолын қайта ашатыны айтылған. Бұл мәлімет қолданыстағы мақалада жоқ, ол мұнай экспортының деңгейіне назар аударады, бірақ нақты географиялық немесе логистикалық салдарларды қозғамайды.
АҚШ-тың Иранның оңтүстігіне соққылары
Америка Құрама Штаттары Иранның оңтүстігіне жаңа әуе соққыларын жасап, Ормуз бұғазы маңындағы әскери инфрақұрылым мен жағалау аймақтарын нысанаға алды. Иран шенеуніктері Бендер-Аббас, Кешм аралы және басқа жерлерге шабуылдар жасалып, құрбандар мен көлік инфрақұрылымының зақымданғанын хабарлады.
Бұдан әрі
Келісім екі апта ішінде екі үкіметке де ресми түрде ұсынылуы күтілуде. Тегерандағы немесе Вашингтондағы консерваторлар ратификацияны бөгей ме, және МАГАТЭ әскери нысандарға қол жеткізбестен шарттардың сақталуын тексере ала ма, бұл белгісіз.
4 дереккөз
Иран мен АҚШ 14 тармақты ядролық келісімге жақын
